Religious institutions and religious education in Kazakhstan

Kazak halkının büyük bir çoğunluğu asırlar boyunca Müslüman bir halk olarak yaşamış ve komünizm döneminde de İslam ile olan irtibatını muhafaza etmeye çalışmıştır. 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden ayrılarak bağımsız bir devlet olması, Kazakistan tarihinde yeni bir dönüm noktası olmuştur. Bu tarihten sonra ülkede din eğitimi verilmeye başlanmıştır. Son 25 yılda din eğitiminin Kazakistan'daki serüveninin incelenmesi, bu süreçte yaşanan gelişmeleri ortaya koyması yönüyle önemli ve anlamlıdır. Bu çalışma, Kazakistan'daki din ve din eğitimi ile ilgili süreçleri incelemeyi hedeflemektedir. Bu kapsamda çalışmada Kazakistan'ın bağımsızlık süreci, ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısı, ülkedeki etnik ve dini gruplar ile din eğitiminin kurumsallaşma süreci ele alınmış, yaygın ve örgün din eğitimi uygulamaları değerlendirilmiştir. Hedeflenen tez çalışmasının konusu, Kazakistan Devleti'nin bağımsızlığını kazandığı tarihten öncesi ve sonrasında gerçekleştirilen din eğitimi faaliyetlerinin incelenmesidir. Çalışmamızın amacı, Kazakistan Devleti'nin eğitim ve öğretim sisteminde din eğitiminin gelişimi, tarihi, sosyal yapıdaki yeri vb. noktaların tespitinin yapılarak, niteliksel anlamda kayıt altına almaktır. Araştırmamız sadece Kazakistan'daki din eğitimi faaliyetleri ile sınırlı tutulacaktır. Tez konusun araştırma alanı din eğitiminin yapıldığı mekanlar ile bu eğitiminin çeşitli örneklerinin yer aldığı şekillerinde incelemeler yapılacak. Din eğitiminin yasak olduğu dönemlerde yapılan eğitim faaliyetleri ile din eğitiminin yasal zeminde faaliyetlerine devam ettiği dönemlerin, geçirmiş olduğu değişimler ve gelişmelerin incelenmesi de bu çalışmanın sınırları içerisinde yer alacak. Araştırmada esas olarak literatür incelemesi ve analiz yöntemi kullanılacak. Literatür çalışması için Kazakistan'daki kütüphanelerden de istifade edilecek. Tezimiz, Kazakistan tarihinde din eğitiminin ne şekilde yapıldığı, nasıl yapıldığı; karşılaşılan zorluklar ve din eğitiminin günümüzde gelinen son noktasını konu edinerek genel bir bilgilendirme ve çerçeve çizecektir.