Kekik (Origanum vulgare) ve çörekotu (Nigella sativa) yağı ile arpa, soya fasulyesi küspesi ve buğday samanının gerçek kuru madde, organik madde ve ndf sindirilebilirliğine etkileri

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİKEKİK (Origanum vulgare), VE ÇÖREKOTU (Nigella sativa), YAĞI İLE ARPA, SOYA FASULYESİ KÜSPESİ VE BUĞDAY SAMANININ GERÇEK KURU MADDE ORGANİK MADDE VE NDF SİNDİRİLEBİLİRLİĞİNE ETKİLERİYücel YILMAZÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜZOOTEKNİ ANABİLİM DALIDanışman: Prof. Dr. Murat GÖRGÜLÜYıl:2009, Sayfa 31Jüri:Prof. Dr. Murat GÖRGÜLÜDoç. Dr. Serap GÖNCÜ KARAKÖKDoç. Dr. Ahmet ŞAHİNBu çalışmada, çörekotu ve kekik uçucu yağının farklı dozlarının arpa, soya fasulyesi küspesi ve buğday samanının gerçek kuru madde, organik madde ve NDF sindirilebilirliklerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.Deneme ANKOM Daisy Inkubatör kullanılarak yapılmış ve rumen sıvısı rumen kanülü taşıyan 3 adet kısır inekten temin ediliştir. Araştırma, tesadüf parselleri deneme deseninde 2 ( uçucu yağ) x 3 (doz) faktöriyel tertipte yürütülmüş ve analiz edilmiştir. Çalışmada arpa ve soya fasulyesi küspesinde (SFK) 24 saat, buğday samanında 48 saatlik inkübasyon süreleri kullanılmıştır. Çörek otu ve kekik uçucu yağının 0, 50, 100, 150 ppm dozları denenmiştir.Çörekotu ve kekik uçucu yağı, soya fasulyesi küspesi ve buğday samanının (OM), (KM) ve (NDF) sindirilebilirliklerine etkileri istatistikî olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Deneme sonunda; buğday samanında kekik uçucu yağı çörek otu uçucu yağına göre KM, OM ve NDF sindirilebilirliğini önemli düzeyde düşürmüştür. SFK'nın KM, OM, NDF sindirilebilirliği de buğday samanındaki gibi kekik uçucu yağından olumsuz yönde etkilenmiş ve düşmüştür (P<0.05). Arpanın besin madde sindirilebilirlikleri ise uçucu yağ kaynaklarından etkilenmemiştir (P>0.05).Uçucu yağların dozlarının etkisi buğday samanının kuru madde sindirilebilirliğini etkilemezken, NDF ve OM sindirilebilirliğini etkilemiş ve 50 ppm dozu sindirilebilirliği artırmıştır. SFK ve arpa besin madde sindirilebilirlikleri dozdan etkilenmemiştir (P>0.05). Uçucu yağ doz interaksiyon buğday samanı gerçek NDF ve OM sindirilebilirliğini artan dozlar çörek otunda artırırken kekik uçucu yağı düşürmüştür. SFK'nın gerçek KM, OM ve NDF sindirilebilirlikler uçucu yağ x doz interaksiyonundan önemli düzeyde etkilenmiş çörekotu uçucu yağının 50 ve 100 ppm dozları ile sindirilebilirlik artarken, kekik uçucu yağı 50 ve 100 ppm dozlarında gerçek KM, OM ve NDF sindirilebilirliğini düşürmüştür.Mevcut çalışmada elde edilen bulgular çörek otu uçucu yağının rumende yıkılabilirliği düşük protein kaynaklarının yıkılabilirliğini arttırabileceğini, kekik uçucu yağının selüloz yıkımını sınırlandırmakla birlikte protein yıkımının kontrolünde etkili olabileceği görülmüştür.Anahtar kelimeler: Uçucu yağ, çörekotu, kekik, doz, sindirilebilirlik