Kemaliye ilçesinde oluşan efsaneler

Bu çalışma ile Erzincan ilinin Kemaliye ilçesinin merkezindeki on iki mahallesinden sekiz ve altmış iki köyünden on yedi tanesinde tespit edilen, geçmişten günümüze sözlü kültür ortamında anlatılagelen ve anonim halk edebiyatının anlatmalık türlerinden biri olan efsaneye ait metinler derlenmiştir. Söz konusu çalışma, Kemaliye ilçesinde -merkezde ve köylerde olmak üzere- uzun bir süreci kapsayan alan araştırması metodu sonrasında görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yakın zamanı işleyen, günümüz dünyasını anlatan ve yöreye hâkim ağız özelliklerini de barındıran konuşma diliyle oluşturulup halkın sözlü kültüründe varlığını sürdüren bu türün örnekleri, uzun bir çalışma sonucunda tespit edilerek yazılı bir kaynak hâline getirilmiştir. Böylece, toplumu oluşturan bireylerin manevi kültür değeri olarak ortaya koyduğu ve sözlü kültürde varlığını yitirmeye yüz tutmuş efsane örneklerinin kaybolmasının önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda yapılan araştırmalar sonucunda -yöre hakkında kaleme alınmış yazılı kaynaklar da taranarak ve etik kurallara uygun bir şekilde alıntılama yapılarak- elde edilen verilerden hareketle ortaya konulan çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın yapıldığı ilçe ve ilçenin edebiyat alanındaki zenginliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde efsane üzerine genel bir değerlendirme yapıldıktan sonra derlenen efsanelere, işledikleri konulara göre, tematik başlıklar altında yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ilçede gerçekleştirilen alan araştırmasıyla ulaşılan kaynak kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda tespit edilen ve yazıya geçirilen toplam iki yüz doksan dokuz efsane metnine ve metinlerde yer alan motiflerin ve formülistik sayıların tahliline yer verilmiştir.