Keman öğretiminde teke yöresi türkülerinin seslendirilmesine yönelik bir alıştırma modeli önerisi ve uygulamadaki görünümü

Bu çalışma ile, keman eğitimine uyarlanmış yöresel tavırlı Teke Yöresi türkülerinin doğru ve etkili seslendirilebilmesini sağlamak için keman eğitimindeki teknik ve ilkeler doğrultusunda alıştırmaların hazırlanması, hazırlanan alıştırmaların uygulamadaki etkililik düzeyinin belirlenmesi ve etkililik düzeyi belirlenen alıştırmalar ile bir repertuvarın oluşturulması amaçlanmaktadır. Araştırma, bir boyutuyla durum tespitine dayalı betimsel, diğer boyutuyla ise uygulamaya yönelik tek gruplu ön test-son test deneme modelinde olup; karma desenli bir çalışma temeline dayanmaktadır. Araştırmanın betimsel deseninde araştırmaya zemin hazırlamak ve literatürünü oluşturmak için çeşitli kaynaklardan tarama yöntemi ile veriler elde edilmiştir. Araştırmada Teke Yöresine ait 2 türkü olan 'Serenler Zeybeği' ve 'Dirmilcikten Gider Yaylanın Yolu' türküsü yer almaktadır. Türküler, uzman görüşleri dahilinde keman öğretimi için uyarlanmış ve bu uyarlamanın seslendirilebilirliğine yönelik olarak alıştırmalar hazırlanmıştır. Alıştırmalar, türkülerdeki teknikleri ortaya çıkarmaya yönelik yapılan 'İçerik Analizi' ne göre belirlenmiş ve uzman görüşü alınarak ritimsel yapı, makamsal yapı, sağ el teknikleri ve sol el teknikleri başlıklarında 4 kategoride hazırlanmıştır. Türkü düzenlemelerinin aslına uygunluğu ve alıştırmaların etkililiğine yönelik alınan uzman görüşlerinin tutarlığını belirlemek için Uyum/Uyuşma Yüzdesi' ne bakılmıştır. Hazırlanan alıştırmaların etkililik oranını belirlemek için Gazi ve Aksaray Üniversitelerinden belirli kriterlere göre seçilmiş toplamda 6 öğrenci örneklem grubuna dahil edilmiştir. Belirlenen 6 öğrenci ile alıştırmaların etkililiğine yönelik olarak 2020-2021 eğitim öğretim yılında pandemi sebebiyle çevrimiçi olarak 'Zoom Cloud Meetings' uygulaması ile her bir türkü için 4 ders, toplamda 8 ders gerçekleştirilmiştir. Ön test ve son test uygulamasına yönelik olarak uzman görüşleri dahilinde hazırlanan 'Performans Değerlendirme Ölçeği' ile 5 keman uzmanından görüş alınmış ve elde edilen görüşler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Keman uzmanlarının verdikleri puanların uyumu ise Krippendorff's Alpha güvenirlik katsayısı ile hesaplanmıştır. Alıştırmaların özellikleri ile ilgili, türkülerdeki sağ el tekniklerinden olan Spiccato, Bağlı Spiccato, Staccato, Martele ve Bağlı Staccato tekniklerinin belirli özelliklere göre hazırlanmış diziler üzerinde gösterildiği, sol el tekniklerinden olan Otuzikilik Nota, Trill, Çift Ses, Süsleme ve Konum Değiştirme tekniklerine yönelik olarak da spesifik alıştırmaların hazırlandığı; bu alıştırmalar hazırlanırken çeşitli metot kitaplarından da referans alındığı ile ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Alıştırmaların etkililiğine yönelik elde edilen ön test ve son test verilerine göre ise, türkülerdeki makamsal yapı, ritimsel yapı, sağ el teknikleri ve sol el tekniklerinin seslendirilebilirliğine yönelik hazırlanan bütün alıştırmaların türkülerin seslendirilebilirliğine anlamlı düzeyde bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.