Kemik dansiometrisi üzerine çevresel ve biyolojik etkiler

Bu çalışmada Kütahya'da kemik dansitesine etki eden biyolojik ve çevresel faktörlerin tespit edilmesi amacıyla DEXA cihazıyla yaşları 40 ile 82 arasında değişen ortalama yaşı 55,3 olan 113 olgunun kemik dansiometrileri ölçülmüştür. Ölçüm sonrasında KMY(Kemik mineral yoğunluğu) ve VKİ(Vücut kütle indeksi)'leri hesaplanmıştır. Olgulardan aile hikayesi ve özgeçmişi, fiziksel özellikleri, beslenme ve alışkanlıkları, egzersiz ve fiziksel aktiviteleri ile doğum hikayesini belirlemeye yönelik 64 soruluk anketi doldurmaları istenmiştir. Olgular kemik dansitesine göre normal, osteopeni ve osteoporoz olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Adet düzensizliğinin en çok normal (%52,8) ve osteopeni grubunda (%46,6 ) olduğu, aynı şekilde doğum kontrol haplarında da en çok normal ve osteopeni grubunda kullanıldığı tespit edilmiştir. Olguların aktivite düzeyleri düşük belirlenmiştir. Olguların özgeçmiş ve aile hikâyeleri değerlendirildiğinde çoğunun ev hanımı, eğitiminin ilköğretim olduğu belirlenmiştir. Romatizmal hastalık ve hiper tansiyonun, uzun süre ilaç ve kortikosteroid kullanımın osteoporozlu grupta olduğu saptanmıştır. Olgularımızda köy yaşantısını tercih eden olguların yarısından fazlası osteoporozlu olurken normal kemik dansiteli olgular kent yaşantısını tercih etmiştir. Olguların fiziksel özellikleri karşılaştırıldığında osteoporoz ve osteopeni grubunun normal gruba göre daha yaşlı ve ağrılı olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte normal grubun diğer gruplara göre daha uzun olduğu belirlenmiştir. Özellikle osteoporoz grubunda 3 cm den fazla boy kaybı olduğu gözlenmiştir. Beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzları bakımından belirgin fark görülmemiştir, fark yaşta görülmüştür. Sonuç olarak; değerlendirilmeye alınan olgulardan her üç grubun çevresel ve biyolojik faktörlerinin benzer olduğu belirlenmiştir. Kemik dansitesindeki farklılıkların gruplar arasındaki yaştan kaynaklandığı gözlenmiştir. Çevresel ve biyolojik faktörlerin, farklı kültür ve bölgelerde yaşayan kadınların kemik dansiteleri üzerindeki etkilerini inceleyen çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlığı, egzersiz, fiziksel aktivite, KMY, yaş, yaşam tarzı.