Kentsel dönüşüm alanlarının kullanım sonrası değerlendirilmesi: Bingöl İnönü Mahallesi örneği

Türkiye'deki büyük kentlerde gerçekleşen kentsel dönüşüm uygulamaları incelenirken, Bingöl gibi daha küçük ve gelişmekte olan kentlerdeki uygulamalar genellikle gündem dışı kalmaktadır. Bütün illerde olduğu gibi Bingöl'de de kentsel dönüşüm projeleri gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bingöl'de kentsel dönüşüm, eski yapılaşmanın yoğun olduğu konfor şartlarının yitirildiği alt yapı, üst yapı sorunlarının ortaya çıktığı alanlarda yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı; Bingöl'de 1971 ve 2003 depremleri sonrası yaşanan kentsel değişimi, fiziki çevrede yaşanan dönüşümü ortaya koymak, ayrıca İnönü Mahallesi Kentsel Dönüşüm Alanındaki konutların performans düzeylerinin bazı ölçütlere göre değerlendirilmesi ve kullanıcı memnuniyetinin ne ölçüde olduğunun saptanmasıdır. İnönü Mahallesinde 1971 Bingöl depremi sonrasında depremzedeleri yerleştirmek üzere deprem konutları yapılmıştır. Ancak uzun süreli kullanımdan ve 2003 depremi sonrası aldığı zararlardan dolayı bu yapılar zamanla yıpranmış ve eskimiştir. Bununla beraber artık köhneyen İnönü Mahallesinde mekansal ve sosyal hizmet birimlerinin yetersizliği nedeniyle kullanıcı memnuniyetsizliği doğmaya başlamıştır. Böylece bölgede TOKİ ve Bingöl Belediyesi iş birliğiyle yeni bir yerleşim alanı inşa edilmiştir. Daha önce kullanıcı memnuniyetsizliğinin olduğu bu alanda, dönüşüm sonrası yapılan değişiklikler ve kullanıcıların memnuniyet düzeyleri merak konusudur. Afetten zarar gören alanlar Bingöl'de İnönü Mahallesinde uygulandığı gibi kentsel yenileme uygulama yöntemi ile dönüştürülmeye devam etmektedir. Bu çalışma bunun devamının ne kadar sağlıklı olacağının belirlenmesi noktasında ve ayrıca yapılacak konutların tasarım kalitesinin artırılması adına önem arz etmektedir. Çalışmada öncelikle kaynak taraması, literatür ve arşiv araştırması yapılmıştır. Konu kapsamında yazılan tez örnekleri incelenip veriler toplanmıştır. Çalışmada dönüşüm alanı, kullanım sonrası değerlendirme metodu ile incelenmiştir. KSD sürecinde katılımcı istek ve gereksinimleri tasarım ve kullanım sürecine aktarılmıştır. KSD'nin amacı, kullanıcı gereksinimlerini belirleyip kullanılabilir, erişilebilir bilgi kaynakları oluşturmaktır. Çalışma sonucunda kullanıcıların bina ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda da dönüşüm alanındaki konutların fonksiyonel, teknik ve davranışsal performansları hakkında bilgi edinilmiştir. Çalışma sonucu konutların performans düzeyleri ile ilgili elde edilen bu bilgiler gelecekte daha iyi binalar tasarlanmasına sağlam temeller oluşturacaktır. Bu çalışmadan elde edilecek veriler, yeni tasarımlar için yol gösterici olmalıdır. Elde edilecek verilerin gelecekteki konut üretiminde birer ölçüt olarak kullanılabilmesi hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Kullanım Sonrası Değerlendirme (KSD), Bingöl, Kullanıcı Memnuniyeti