Kentsel hizmetlerin sunumunda alternatif bir yöntem olarak "Dernek": Diyarbakır Sarmaşık Yoksullukla Mücadele ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (2006-2016)

Kentsel hizmetler, toplumun yeniden üretimini sağlayan, değişim değerinin aksine kullanım değeri üzerinden tanımlanan hizmet alanlarıdır. Kentsel hizmetlerin ne olduğuna, nasıl üretileceğine ve kimin üreteceğine dair süregiden bir tartışma vardır. Bu hizmetleri üretenin kim olması gerektiğine dair tartışmalar, devlet ve özel sektör kıskacından çıkamamaktadır. Fakat toplumu, bu hizmetlerle ilgili süreçlerde nesneleştiren anlayışın ötesinde bir perspektif geliştirmek gerekir. Bunun yolu ise yeni bir kamusallığın inşasından geçmektedir. Böylece son zamanlarda özelleştirmenin konusu yapılan kentsel hizmetler, kent sakinlerinin/hemşehrilerin dahil olduğu kamusal alan aracılığıyla toplumsallaşabilecektir. Bu toplumsallaşma ihtiyacı temelde kent hakkı düşüncesine dayanmaktadır. Kent hakkı, sermaye ve devletin el koyduğu kent üzerindeki hak sahipliğinin kent sakinlerine aktarılmasını ifade eder. Belediyeler, bir yerel yönetim birimi olarak kentsel hizmetleri sunmakla yükümlüdür. Fakat hizmet birimi olmanın ötesinde demokrasiyle ilişkilendirilmesi, bu hizmetleri sunarken hangi yöntemleri kullanacağını belirlemektedir. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, kent hakkı gereği, yerel sivil örgütlenmeleri biraraya getirerek kurduğu Sarmaşık Derneği ile kentsel hizmet sunumuna hemşehrileri dâhil etmeye çalışmıştır. Bu örnek uygulamadan hareketle kentsel hizmet sunumunda alternatif bir yöntem olarak dernek tartışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Kentsel Hizmetler, Kamusal Alan/Kamusallık, Kent Hakkı, Belediye, Dernek