Kentsel yeşil alanlara erişilebilirlik ile kullanıcıların psikolojik iyi olma hali arasındaki ilişkinin irdelenmesi: Konya kenti örneği

Son yirmi yılda giderek artan yaygın kentleşme ve doğal alanların kentlerden ve günlük yaşamdan kaybolmaya başlaması insanların yeşil alanlara olan ihtiyacını arttırmış böylece insan ve yeşil alan arasındaki ilişkilere yönelik yapılan araştırmalar artmıştır. Kentte yaşayanların psikolojik iyi olma halini etkileyen, yeşil alanların şehir merkezlerinde sayısının ve alanların azalması, erişilebilirliğinin zorlaşması probleminden yola çıkarak bu alanı irdeleyerek şehir planlama çalışmalarında kentin sosyolojik, ekolojik, kültürel standartların yanı sıra psikolojik etkilerinde bu alanda önemli yer alması gerektiğine dair araştırma yapmak amaçlanmıştır. Tez kapsamında çalışma alanı olarak Konya ili merkez ilçeleri (Karatay, Meram, Selçuklu) seçilmiştir. Kentsel yeşil alan, erişilebilirlik, psikolojik iyi olma hali kavramları üzerinde ulusal ve uluslararası detaylı literatür taraması yapıldıktan sonra tezin amacına yönelik olarak anket yöntemi belirlenmiştir. Anket içerik olarak dört bölümden oluşturulmuştur. Demografik bilgiler, kentsel yeşil alan kullanımları, sağlık ve psikolojik iyi olma halinden oluşmaktadır. Anketin ilk üç bölümü kendi özelinde ayrıca analizleri yapıldıktan sonra psikolojik iyi olma hali kısmında kullanılan Warwick-Edinburg mental iyi oluş ölçeği ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu anket sonuçları IBM Spss 22 programında karar ağacı (decision tree) yöntemi CHAID analizi ile yapılmıştır. Analizler sonucunda katılımcıların vermiş oldukları yanıtlar çerçevesinde bireylerin psikolojik iyi olma değerleriyle hane aylık gelirleri, kentsel yeşil alanlara gitme sıklıkları, kentsel yeşil alanlarına gittikleri ulaşım türleri, fiziksel aktivite alanları arasında araştırmanın kapsamına yönelik anlamlı sonuçlar çıkmıştır. Bu doğrultuda yeşil alanların kent içerisinde planlaması yapılırken sadece kent estetiğinden ziyade kentlinin mental anlamda rahatlamasını da sağlayacak rahatlıkla erişebildikleri, güvenli ve kentte yaşayan tüm yaş grubuna hitap eden kentsel yeşil alanların oluşturulması gerekmektedir. Kent planlamada yeşil alan ihtiyaçları temel bir gereklilik olarak ele alınmalı, kentsel yeşil alan tasarımlarında multi disipliner bir anlayış çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.