Kerevitlerin (Pontastacus leptodactylus Esch, 1823) yaşama payı protein ve enerji gereksinimlerinin faktöriyel yaklaşımla belirlenmesi

Tüm dünyada yeni türlerin yetiştiricilik yoluyla üretimine yönelik artan bir ilgi vardır. Bu türlerden birisi de dar kıskaçlı kerevittir (Pontastacus leptodactylus). Kerevitin kontrollü şartlarda yetiştirilebilmesi için, temel besin maddelerinin gereksinim düzeylerinin tahmin edilerek, türe özgü yem formülasyonları geliştirmek önemli bir önceliktir. Bu öncelik için en kısa yol faktöriyel yaklaşımdır. Bu tez araştırmasında kullanılan faktöriyel yaklaşımda kerevitin yaşama payı protein ve enerji gereksinimleri ile protein ve enerjinin kullanım etkinlikleri tespit edilmiştir. Bireysel bölmelerde tutulan başlangıç ağırlığı 0.70±0.02 g olan kerevitler dört farklı yemleme düzeyi (açlık, düşük, orta ve yüksek yemleme) ile 29 gün boyunca yemlenmişlerdir. Deneme sonunda kerevitin yaşama payı protein ve enerji gereksinimi sırasıyla 1.67 mg/kg vücut ağırlığı0.7/gün ve 44.77 kJ/kg vücut ağırlığı0.8/gün olarak tespit edilmiştir. Protein ve enerjinin kullanım etkinliği sırasıyla 0.413 ve 0.279 olarak tahmin edilmiştir. Araştırma sürecinde beslenen kerevitlerden ve literatürden toplanan verilere dayanarak kerevitin büyüme potansiyeli; Büyüme (mg/gün) = 25.006 x0,7512; (R² = 0.8998) olarak tahmin edilmiştir. Farklı boylarda kerevitin tüm vücut besin madde kompozisyonu (nem, protein, lipit, kül ve enerji) büyüklük ile ilişkili bulunmadığından, besin madde gereksinimlerinin tahmininde ortalama veriler kullanılmıştır. Toplanan veriler ışığında 50 g büyüklüğe kadar kerevitin protein ve enerji gereksinimleri ile protein/enerji (g/MJ) oranları hesaplanmıştır. Protein/enerji gereksinimlerinin değiştiği kritik ağırlıklar 4 ve 20 g olarak tahmin edilmiştir. Kerevitlerin yem spesifikasyonları, 4 g ağırlığa kadar 20 MJ enerji ve %57 protein, 20 g'a kadar 19 MJ enerji ve %50 protein, 20-50 g arasında 18 MJ enerji ve %45 protein olarak önerilmiştir. Bu veriler, kerevite özgü yemlerin formülasyonunu sağlayarak yetiştiriciliğinin geliştirilmesinde önemli bir eksikliği giderecektir.