Kil zeminlerde ön konsolidasyon basıncının zeminin kayma mukavemeti parametrelerine etkisi

Yumuşak kil zeminler, düşük kayma mukavemeti ve oturma problemleriyle sıklıkla karşılaşılan problemli zeminlerdir. Düşey eksenel basınca maruz kaldıklarında büyük deformasyonlar gösterebilirler. Dolayısıyla zeminlerin kayma direnci parametrelerinin, konsolidasyon oturmasının doğru belirlenmesi oldukça önemlidir. Konsolidasyon, zemin tabakasına düşey eksenel basınç uygulanması sonucunda efektif düşey gerilme artışıyla artan boşluk suyu basıncının sönümlenmesi, zemin danelerinin yer değiştirmesi ile oluşan oturmalardır. Oturmalar uzun sürede gerçekleşir. Bu nedenlerden dolayı zaman kazanmak ve doğru bir şekilde oturmanın tahmin edilebilmesi için bilim insanları istatistiksel olarak anlamlı denklemler elde etmek üzerine çalışmışlardır. Bu çalışmada, farklı konsolidasyon basınçlarında, düşük ve yüksek plastisiteli kil zeminlerin kayma mukavemeti parametreleri ile ön konsolidasyon basınçları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Likit kıvamda hazırlanan düşük ve yüksek plastisiteli kil zeminler 25 kPa, 50 kPa, 100 kPa, 200 kPa ve 400 kPa basınçlarında ön konsolidasyona tabi tutulmuştur. Konsolide edilmiş numunelerin serbest basınç, kesme kutusu ve veyn deneyleri ile kayma mukavemeti parametreleri kohezyon (c) ve içsel sürtünme açıları (ϕ) bulunmuştur. Kohezyon ve içsel sürtünme açılarıyla ön konsolidasyon basıncı arasında anlamlı bağıntılar oluşturulamamıştır. Sonuçta, düşük plastisiteli ve yüksek plastisiteli kil zeminler için yapılan serbest basınç, kesme kutusu ve Veyn deneylerinden elde edilen verilerle kayma mukavemeti parametrelerini ön konsolidasyon basıncına bağlı olarak tahmin edebilen ve pratik amaçlar doğrultusunda kullanılabilecek hata miktarı en düşük, korelasyon katsayısı en yüksek denklemler oluşturulmuştur