Kimya öğretmen adaylarının organik kimyadaki anlamlı öğrenmelerinin değerlendirilmesi için bir öneri: Sistematik değerlendirme soru diyagramı

Organik kimya dersinin içinde yer alan alkenler konusu gerek tepkimeleri gerekse diğer moleküllerin sentezi bakımından öğrenciler için zorlanılan konuların arasında yer almaktadır. Bu açıdan, öğrencilerin özellikle alkenlerin eldeleri ve tepkimelerindeki öğrenme zorluklarının saptanması organik kimyayı anlamlı anlamaları için önemlidir. Bu durum, organik kimya derslerinde kimya öğretmen adaylarının anlamlı öğrenmesine katkı sağlayacak öğrenme ortamlarının oluşturulmasına da destek olacaktır. Bu araştırma ile kimya öğretmen adaylarının, alkenlerin eldeleri ve tepkimeleri arasında nasıl bağlantı kurdukları ve bu bağlantıları kurarken öğrenme zorluklarının neler olduğunun Sistematik Değerlendirme Soru Diyagramı (SDSD) kullanılarak saptanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2020-2021 öğretim yılı güz döneminde Ege bölgesindeki bir eğitim fakültesinde Kimya Eğitimi anabilim dalında KMY-3004 Organik Kimya II dersini alan 12 kimya öğretmen adayı ile betimsel bir çalışma yürütülmüştür. Çalışmada, alkenlerin tepkimeleri ve eldeleri ile ilgili sistematik değerlendirme soru diyagramı ve sesli düşünme tekniği ile yapılmış görüşme soruları olmak üzere iki veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmada kimya öğretmen adaylarının öncelikle, diyagramları tamamlamaları sağlanmış ve ardından her biri ile bireysel olarak sesli düşünme tekniğine uygun olarak görüşme yapılmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının diyagramlara verdiği cevaplar ve sesli görüşmelerindeki yanıtlar hem nitel hem de nicel olarak analiz edilmiştir. Öğretmen adaylarının diyagramdan aldıkları puanlara göre ağırlıklı olarak orta ve düşüş düzeyde yer aldığını ortaya koymuştur. Bu durum kimya öğretmen adaylarının alkenlerin tepkimeleri ve eldeleri konusunda üst düzeyde ilişkiler kurmada yeterli seviyede olmadıklarını göstermiştir. Araştırmada aynı zamanda kimya öğretmen adaylarının organik molekülleri sınıflandırılmasında ve tepkime türleri ve mekanizmaları konularında öğrenme zorluklarının olduğu da belirlenmiştir.