Kişilik özelliklerinin yaşam memnuniyeti üzerine etkisi: İyimserliğin aracılık rolü

Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin kişilik özellikleri ile yaşam memnuniyetleri ilişkisini ve iyimserliğin bu ilişkide aracılık rolünü araştırmaktır. Bu amaçla, Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenim gören, yaşları 18-28 arasında olan 396 üniversite öğrencisine kolayda örnekleme yöntemi ile yatay kesit anket uygulanmıştır. Kişilik özellikleri için 20 maddelik uluslararası kişilik ölçeği (International Personality Item Pool, MINI-IPIP 20) (Donnellan vd, 2006), iyimserlik için revize yaşam yönelim ölçeği (Scheier, Carver & Bridges, 1994) ve yaşamdan memnuniyet ölçeği (Diener vd., 1985) kullanılmıştır Bildiğimiz kadarıyla, MINI-IPIP 20 kişilik ölçeğinin geçerliliği Çukurova Üniversitesi öğrencileri için ilk kez doğrulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi, kişilik özelliklerinden altı faktör, yaşam yönelim ölçeğinden iki faktör ve yaşamdan memnuniyet ölçeğinden bir faktör doğrulamıştır. Ölçeklerin faktöriyel yapısı analiz edilerek faktörler tanımlandıktan sonra yapısal eşitlik modellemesi kullanılılarak aracılık (mediation) modelleri oluşturulmuştur. Kişilik faktörlerinin dolaylı etkileri SPSS Process ve Stata kullanılarak hesaplanmıştır. Ayrıca, kişilik faktörlerinin yaşam memnuniyeti etkilerinde cinsiyet farklılığına bakılmıştır. Araştırma sonuçları, nevrotiklik, soyut düşünce ve bilinçliliğin yaşam memnuniyetinin en güçlü tahmin edicileri olduğunu göstermiştir. Kötümserlik, uyumluluk ve çekingenlik ile yaşam memnuniyeti ilişkisine tam aracılık ederken iyimserlik ve kötümserlik, nevrotiklik, bilinçlilik, soyut düşünce ve çekingenliğin yaşam memnuniyeti etkisine kısmen aracılık etmiştir. Önerilen aracılık modeli sonuçlarına göre, bu çalışmanın en önemli sonucu, soyut fikirlerle ilgilenmeme ve soyut fikirleri anlamakta güçlük çekmenin yaşam memnuniyetini önemli derecede azaltmasıdır. Anahtar kelimeler: Yaşam memnuniyeti, Kişilik özellikleri, İyimserlik, Üniversite