Klazomenai ağaçlı yol nekropolisi

On iki İon kentinden biri olan Klazomenai, bugünkü adıyla İzmir'in bir ilçesi olan Urla'nın 20 pafta, 66 ada, 65 parselinde kayıtlı taşınmazda, İzmir Müze Müdürlüğü'nde görevli bir grup arkeolog tarafından iklim şartları sebebiyle 3 aşamada gerçekleştirilen sondaj ve sonrasındaki kurtarma kazıları sonucunda açığa çıkarılan bir nekropolis alanıdır. Sondaj kazılarında ele geçen ilgili buluntuları Klazomenai Ağaçlı Yol Nekropolisi başlığı altında eldeki tez çalışması kapsamında değerlendirilmiştir. Üçüncü derece arkeolojik sit sınırı içinde bulunan, 5423 m2'lik parselde arazinin topografyasına uygun olacak şekilde 3 x 4 m ölçülerinde toplamda 67 adet sondaj çukuru açılmıştır. Açılan sondaj çukurlarından bazıları buluntu durumlarına göre genişletilerek birleştirilmiş bazen de derinleştirilmiştir. Sondajlarda yaklaşık olarak 2 m. derinlikten itibaren ortaya çıkan birkaç mezara kısaca değinecek olursam; içinde bulunan pişmiş toprak kotylenin tarihlendirmesinden yola çıkarak şimdiye kadar Klazomenai nekropolis alanlarında bulunan erken gömülerden biri olarak tarihlendirebileceğimiz, MÖ 7. yüzyılın başlarına tarihlenen pişmiş toprak banyo teknesi biçimli mezar ve Orta Evre Klazomenai Lahitleri Erken Albertinum Grubuna tarihlenen 2 adet pişmiş toprak lahit mezar oldukça dikkat çekicidir. Ayrıca yine aynı parselde bulunan 1 adet pişmiş toprak lahit başucu pervaz parçası da Geç Evre Klazomenai lahdi olarak tarihlendirilmektedir. Arkaik döneme tarihlenen taştan yapılmış yekpare kapaklı mezar ve bir tanesinin içinden bronz bir Klazomenai sikkesi ele geçen Helenistik döneme tarihlenen urne kapları tezimin mezar yapıları açısından önem taşımaktadır. Toynak şeklinde yapılmış 4 adet bronz obje, 1 çift cam obje ve üzerinde Grekçe yazı bulunan 1 adet astragalos kemiği ele geçen mezar hediyeleri arasında farklı bir konumdadır. Nekropolis alanında bazı mezarların etrafında yer alan çevirme duvarı temelleri, ayrıca farklı yön ve derinliklerde yer yer izlenen Osmanlı dönemine(?) tarihleyebileceğimiz pişmiş toprak künk sıraları da tespit edilmiştir. Kazı çalışması tamamlanmamış olan parselde, daha sonraki yıllarda devam niteliğinde yapılacak kazı çalışmalarının burada sunulan mevcut verilerin daha detaylı bir şekilde değerlendirilmesi ve yeni buluntular ışığında Klazomenai'de mevcut mezar geleneklerine yeni bakış açıları ve yorumlar kazandırılması bakımından önemli olacağı kanaatindeyim.