Klinik performansta Öz-Yeterlik Ölçeği'nin Türkçe'ye Uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi

Bu araştırma, Klinik Performansta Öz-Yeterlik Ölçeğinin (KPÖYÖ) Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yapılmış metadolojik bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Ege üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde 2. 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören (N=590) öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma için ulaşılabilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 227 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma kapsamına alınan 20 öğrenciye test-tekrar test için ilk uygulamadan 15 gün sonra anketler tekrar uygulanmıştır. Araştırma verileri Nisan-Haziran 2014 tarihleri arasında anket yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin toplanmasında; "Birey Tanıtım Formu" ve "Klinik Performansta Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerinin analizinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. KPÖYÖ'nin yapı geçerliği için Faktör Analizi ve Varimax Döndürme teknikleri; ölçüt geçerliği için Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizleri kullanılmıştır. Ölçek maddelerinin ayırt edici olup olmadıklarının belirlenmesi için madde analizi yapılmıştır. Ölçeğin güvenirliği ile ilgili olarak alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış ve test-tekrar test korelasyonlarına bakılmıştır. Araştırma sonucunda, KPÖYÖ'nin ölçek madde faktör yüklerinin .64 ile .88 arasında olduğu bulunmuş, ölçeğin toplam varyansın yüzde 78.23'ünü açıklayan "Veri toplama" "Tanılama ve planlama" "Uygulama" "Değerlendirme" olmak üzere 4 faktör (alt boyut) elde edilmiştir. "KPÖYÖ"nin toplam Cronbach Alfa katsayısının .98 olduğu ve test-tekrar test korelasyonlarının toplam ölçekte r=.97, alt boyutlar test-tekrar test korelasyonlarının .87 ile .99 arasında olduğu, test-tekrar test ölçümleri arasındaki ilişkinin pozitif yönde, istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı olduğu (p<.001) ve test-tekrar test puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>.05) saptanmıştır. Ölçeğin alt boyutların toplam ölçek puanları ile korelasyonlarının veri toplama" boyutunda .91, "tanılama ve planlama" boyutunda .94, "uygulama" boyutunda .92, "değerlendirme" boyutunda .90 olduğu bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda, KPÖYÖ'nin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. Böylelikle toplam 37 maddeden oluşan, veri toplama" "tanılama ve planlama" "uygulama" ve "değerlendirme olmak üzere dört alt boyutu bulunan, eşit aralıklı sayısal ölçeklendirme tipinde olan KPÖYÖ'nin hemşirelik öğrencilerinin klinik performanstaki öz yeterliklerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir ölçek olduğu belirlenmiştir.