KOAH hastalarında kognitif fonksiyon ve el becerisi arasındaki ilişkinin saptanması

Giriş: KOAH'ta (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) meydana gelen inflamatuar süreç sistemik problemlere yol açmaktadır. Sistemik inflamasyon nedeniyle kas beslenmesi azalmaktadır. KOAH'lı hastalarda kas yıkımı, periferik kasların fonksiyonunu, fonksiyonel egzersiz kapasitesini ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca hipoksemi nedeniyle beyin perfüzyonunun bozulması hastalarda kognitif fonksiyonların azalmasına neden olmaktadır.Amaç: KOAH'lı hastalarda hipokseminin kognitif fonksiyonlara ve günlük yaşam aktivitesini tanımlayan el becerisine etkisini araştırmaktır.Gereç ve Yöntem: Araştırma, Eylül 2010 ? Mayıs 2011 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Servisi'nde 36 KOAH'lı ve aynı yaş grubu 35 sağlıklı bireyle yapıldı. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri karşılıklı görüşme yöntemiyle değerlendirildi. Katılımcıların el becerisi, kognitif fonksiyon, fiziksel aktivite düzeyi, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, sağlıkla ilişkili yaşam kaliteleri Minnesota El Beceri Testi, SMMT (Standardize Mini Mental Test), IPAQ (Uluslar arası Fiziksel Aktivite Anketi), 6DYT (6 dakika yürüme mesafesi) ve SF-36 (Kısa Form-36) ile değerlendirildi. KOAH'lı hastalarda hastalığa özel yaşam kalitesi SGRQ (Saint George's Solunum Anketi) ile değerlendirildi.Bulgular: KOAH grubu el becerisi, kognitif fonksiyon, fiziksel aktivite düzeyi, fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve genel yaşam kalitesi skorları sağlıklı gruptaki bireylerden anlamlı ölçüde düşüktü (p<0.05). KOAH grubunda kognitif fonksiyonlar ile Minnesota el beceri testinin yerleştirme ve döndürme parametreleri arasında negatif yönlü, orta güçte anlamlı ilişkinin olduğu saptandı (Yerleştirme r = -0.411, p = 0.015; Döndürme r = -0.418, p = 0.013).Sonuç: KOAH hastalarında meydana gelen hipoksemi nedeniyle bozulan kognitif fonksiyonların amaca yönelik el becerilerinin yapılmasını zorlaştırdığı saptanmıştır. Hipokseminin derecesi arttıkça kognitif fonksiyonların ve el becerilerinin olumsuz etkilenimi nedeniyle KOAH'lı hastaların günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede zorlandıkları düşünülmektedir. Bu nedenlerle KOAH'lı hastaların medikal ve pulmoner rehabilitasyon izlem ve uygulamalarında fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve fiziksel aktivite düzeyinin yanı sıra kognitif fonksiyonların etkilediği el becerilerinin değerlendirilmesinin ve geliştirilmesinin de önemli ve gerekli olduğu savunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: KOAH, hipoksemi, kognitif fonksiyon, el becerisi