Kodlama öğretiminde kullanılan çevrimiçi platformların değerlendirilmesi: Code.org örneği

Bu araştırmada, kodlama öğretiminde kullanılan çevrimiçi platformlardan biri olan Code.org'un eğitim programı ve yazılımsal özellikleri bakımından bütünsel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Eğitim programının değerlendirilmesinde "Tyler'ın Hedefe Dayalı Değerlendirme Modeli" temel alınmıştır. Araştırmanın zenginleştirilmesi amacıyla modelde bahsedilen "Hedef" öğesine ek olarak programın diğer öğeleri olan "İçerik", "Eğitim Durumları" ve "Sınama Durumları" da değerlendirme kapsamına alınmıştır. Yazılımsal değerlendirme aşamasında ise çokluortam özellikleri-biçimsel uygunluk ve kullanışlılık olmak üzere iki boyutta değerlendirme çalışması yapılmıştır. Çalışma betimsel ve deneysel yöntemlerden elde edilen nicel ve nitel verilerin bir arada yorumlandığı bir karma yöntem araştırmasıdır. Eğitim programının değerlendirilmesinde anket, başarı testi, araştırmacı notları, gözlem ve görüş formları gibi çeşitli veri toplama araçlarıyla elde edilen veriler ve platform üzerinde tutulan istatistiklerden yararlanılmıştır. İlk olarak platformun sunduğu eğitim programına sadık kalınarak ortaokul seviyesindeki 22 öğrenciyle toplam 22 saatlik uygulama gerçekleştirilmiştir. Tek grup öntest-sontest deneysel desene göre gerçekleştirilen uygulama sürecinde; öğrencilerin program kazanımlarına ulaşma düzeyleri hazırlanan başarı testi ile, öğrenme yaşantılarının niteliği ise 6 ders boyunca yapılan gözlemler, uygulama süreci sonunda öğrencilerden alınan görüşler ve sürecin tamamına ilişkin tutulan araştırmacı notlarıyla bütünsel olarak değerlendirilmiştir. Platform üzerinde tutulan çeşitli istatistikler ise yapılan değerlendirmeyi desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca Türkiye genelinde Code.org platformunu kullanan çoğunluğu Bilişim Teknolojileri branşında olan 225 öğretmene anket uygulanmış ve elde edilen verilerle eğitim programının öğeleri ve platformun yazılımsal özellikleri değerlendirilmiştir. Yazılımın değerlendirilmesinde araştırmacı notlarından da faydalanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Code.org platformundaki program kazanımlarının öğrenci gelişim düzeylerine kısmen uygun olduğu, içeriğin hedeflenen öğrenmeyi sağlama bakımından eksiklerinin olduğu ve sınama durumlarının düzey ve çeşitlilik açısından yetersiz olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Başarı testi sonuçlarına göre sontest lehine anlamlı bir artışın olduğu görülmüştür. Belirlenen kazanımlara ulaşılma düzeyi açısından programın kısmen yeterli olduğu ancak bu durumun öğrenme yaşantısındaki eksikliklerden ve kodlama öğretimi gereği başarı testine ilişkin notlandırmanın dereceli puanlama anahtarına göre yapılmasından kaynaklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Platformun çokluortam tasarımı açısından güçlü bir yapıya sahip olduğu, ancak yardım, destek ve yönergeler gibi konularda eksikliklerin olduğu ve kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda özelleştirilebilme konusunda yetersiz durumda olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Program Değerlendirme, Yazılım Değerlendirme, Kodlama Öğretimi, Çokluortam, Kullanışlılık