Kohonen öz örgütlemeli haritalama yöntemi ile psikotik hastalıkların kümelenmesi

Veri madenciliği; büyük miktarda veri içerisinden, gizli kalmış, değerli, kullanılabilir bilgileri açığa çıkaran ve stratejik karar destek sağlamak amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Veri madenciliği çeşitli alanlarda kullanılmasına rağmen, özellikle sağlık alanında çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Sağlık alanında bilginin sürekli değişmesi, fazla miktarda yapısal olmayan veriye sahip olması ve bu verilerin farklı ortamlarda bulunması verileri analiz etmeyi zorlaştıran faktörlerdir. Sınıflama ya da kümeleme sorununun yaşandığı durumlarda 'Kohonen öz örgütlemeli haritalama yöntemi' ile sınıflama ya da kümeleme yapılması sınıflama ve kümeleme problemini çözeceği düşünülmektedir. Tezin amacı; veri madenciliğinde, sınıflama ve kümeleme amacı ile kullanılan "Kohonen öz örgütlemeli haritalama yöntemi"ni kuramsal olarak tanıtmak, bu yöntemin özelliklerini incelenmek, psikotik hastalıkların alt türlerini ilgili yöntem ile sınıflamak/kümelemek, sağlık alanında sınıflama ya da kümeleme gereksinimi olduğu durumlarda bu yöntemin kullanılabilirliğini göstermektir. Tezin hipotezi, bu yöntem sonucunda elde edilen sınıflama/kümeleme performansının (doğruluk oranının vb.) diğer klasik yöntemlere göre daha yüksek olacağıdır. Bu tez çalışmasında; 'Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklarda faktör yapısı' başlıklı uzmanlık tezi için toplanmış ait 268 psikotik bireyin verisi kullanılmıştır. Kümeleme ve sınıflama yöntemleri R programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kohonen öz örgütlemeli haritalama yöntemi ile sınıflamanın performansı değerlendirildiğinde, sınıflama performansının yüksek olduğu görülmüştür. Kohonen haritalama yönteminin, sağlık verisi üzerinde kümeleme performansı araştırılmış ve Kohonen öz örgütlemeli haritalama yönteminin sonucu klasik kümeleme yöntemleri (k-ortalamalar yöntemi ve hiyerarşik kümeleme yöntemi) ile karşılaştırılmıştır. Kümeleme performansları; kümeleme indeksleri kullanılarak değerlendirilmiştir. 4 farklı tanı grubu açısından Kohonen öz örgütlemeli haritalama yöntemi ile diğer kümeleme yöntemlerinin sonuçları karşılaştırılmıştır. Tanı gruplarına ve indekslere göre, yöntemlerin başarı oranının değiştiği ve sadece bir indekste Kohonen öz örgütlemeli haritalama yönteminin diğer yöntemlerden daha iyi performansa sahip olduğu görülmüştür.