Kolonoskopi öncesi standart hazırlığa kıyasla sakız çiğnemenin ya da yürüme egzersizinin bağırsak hazırlığının kalitesine ve hasta memnuniyetine etkisi

Giriş: Yeterli bağırsak hazırlığı, bağırsakta net bir görüntüleme sağlayarak kolonoskopinin tanısal doğruluğunu artırmakta, komplikasyonları azaltmakta ve hasta memnuniyetini yükseltmektedir. Sakız çiğneme ve yürüme egzersizinin ameliyat sonrası bağırsak hareketlerini artırdığı çeşitli çalışmalarda kanıtlanmıştır. Ancak, bu girişimlerin kolonoskopi öncesi bağırsak hazırlığına etkisini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, kolonoskopi öncesi standart hazırlığa kıyasla sakız çiğnemenin ya da yürüme egzersizinin bağırsak hazırlığının kalitesine ve hasta memnuniyetine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Tek kör randomize kontrollü olarak gerçekleştirilen çalışmanın verileri, Temmuz 2024 ile Aralık 2024 tarihleri arasında Türkiye'nin kuzeybatısında yer alan bir eğitim ve araştırma hastanesinin endoskopi ünitesinde toplandı. Toplam 168 hasta, kontrol (n=56), sakız çiğneme (n=56) ve yürüme egzersizi (n=56) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki hastalar standart bağırsak hazırlığı protokolü uyguladı. Sakız çiğneme grubundaki hastalardan işlemden önce belirtilen saatlerde her biri 20 dakika olacak şekilde sakız çiğnemeleri, yürüme egzersizi grubundaki hastalardan ise kolonoskopiden bir saat öncesine kadar en az 3000 adım yürümeleri istendi. Veriler "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Boston Bağırsak Hazırlığı Ölçeği" ve "Girişim Grubu İzlem Formu" ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde; tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü ANOVA, ki-kare testi ve korelasyon analizleri kullanıldı. Bulgular: Girişim gruplarında kontrol grubuna kıyasla bağırsak hazırlığı yeterliliği ve çekal entübasyon oranlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Sakız çiğneme ve yürüme egzersizi grupları arasında bu değişkenler açısından anlamlı bir fark belirlenmedi. Üç grup arasında çekal entübasyon süresi, geri çekilme süresi, kolonoskopi işlem süresi ve adenom tespit oranları açısından anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Ayrıca girişim gruplarındaki hastaların kolonoskopi sonrası memnuniyet düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001). Sonuç: Sakız çiğnemenin ve yürüme egzersizinin birbirine benzer etkiye sahip olduğu, her iki girişimin de bağırsak hazırlığının kalitesini ve hasta memnuniyetini artırdığı belirlendi.