Konaklama işletmelerinde helal turizm standardizasyonu önerisi

Akademik turizm araştırmalarında belirtilen turizm türleri, insanları seyahate iten faktörler gibi kısımların hemen hepsinde din olgusuna yer verilmiş ve din etmeni ile insanların güdülendiği belirtilmiştir. Dini inanışlar, insanların yaşamları için bir amaç ve anlam kaynağı sağlar ve kültürel bir etmen olarak insanların yaşam biçimleri üzerinde etkili olur. Turizm hareketlerine katılan mütedeyyin turistlerin de otel seçiminde, İslami kural ve inanışlar önem arz etmektedir. Bu tezin amacı, İslamiyet ve helâl turizm arasındaki ilişkiyi irdelemek, helâl turizmin kavramsal çerçevesini çizmek ve konaklama işletmelerinde uygulanabilecek genel geçer bir helâl turizm standardizasyonu ortaya koymaktır. Bu kapsamda İslam dininin turizme verdiği önem irdelenmiş ve açık bir şekilde İslam dininin turizmi teşvik ettiği görülmüştür. Ayrıca bir turizm uygulaması olarak öne çıkan helâl turizmin dünyadaki ve Türkiye'deki yeri ve önemi irdelenmiş ve bu netice de helâl turizm pazarının sağlayabileceği katkılar gün yüzüne çıkarılmaya çalışılmıştır. Tezin hedef çıktısı olan helâl turizm standardizasyonu ile ilgili dünyada hali hazırda uygulanan tüm konaklama işletmeleri standartlarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu bilgiler ışığında helâl konseptli konaklama işletmeleri için bir model önerisi tasarlanmıştır. Tasarlanan bu model ile öncelikle pilot uygulama yapılmıştır. Elde edilen istatiksel bulgulara göre yeniden düzenlenen model asıl uygulamada 500 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler akabinde de model son halini almış ve yararlanıcılara sunulmuştur. Bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemleri ile yapıldığından karma yöntemli olarak tasarlanmıştır. Nicel yöntemlerden anket tekniği ile turistlere ulaşılmıştır. Nitel açıdan ise gözlem ve doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi %95 güven düzeyi ile çalışılmıştır. Katılımcıların çoğunluğu gelir düzeyi yüksek (153), mesleki deneyimi fazla (137), en az yılda bir tatil yapan (281), yüksek tahsilli (219) ve evli (300) bir kitledir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara göre katılımcıların helâl konseptli otelleri seçme nedenleri arasında en fazla İslami yaşam biçimi belirtilmektedir. Diğer amaçlar olarak öne çıkan durumlar ise helâl gıda, daha huzurlu ve güvenli tatil, çocukların İslami yaşamdan uzaklaşmaması ibareleri ağır basmaktadır. Helâl turizm ölçeğindeki önermeleri, 25 yaş ve altı grup diğer yaş gruplarına göre, serbest çalışanlar kamuda çalışanlara göre, geliri 1001-2000 TL arası ile 3001-4000 TL arası olanlar 5001 TL ve üzeri olanlara göre ve yılda bir tatil yapanlar 3 ayda bir ve 6 ayda bir tatil yapanlara göre daha önemli bulduğu ortaya çıkmıştır. Helâl turizme yönelik tutumun cinsiyete göre değiştiği ve kadınların helâl turizm tutumlarının erkeklere göre daha olumlu bulduğu belirlenmiştir. Bu bulgulardan hareketle helâl turizm sektöründe kamuya, işletmelere ve araştırmacılara yönelik birtakım öneriler verilmiştir.