Konut alanı yapılanmasında doğal iklimlendirme

Varlığın bütünlüğünü oluşturan doğa ve çevre insan ile her zaman karşılıklı bir etkileşim içinde olmuştur. Bu etkileşim geçen zamanla birlikte değişim ve gelişim göstermek durumunda kalmıştır. Günümüzde doğaya verilen zararın farkedilmesi ile mimarlık ve kentsel tasarım yeniden tanımlanır hale gelmiştir. Çözüm arayışları içinde sağlıklı kentsel çevre için bina ve yakın çevresi ölçeğinde yaşanabilir mekânlar oluşturulması ana hedefler arasında bulunmaktadır. Ancak, son günlerdeki kentsel tasarım projelerinde iki çeşit problem ile karşılaşılmaktadır. Bunlardan biri, sürdürülebilirlik kavramının, ölçülebilir standartları kullanmak yerine, yaşam alanları yokoluyor gibi soyut kavramlar ile ele alınarak, mekâna uyarlanabilecek somut çözümler ile konuya yaklaşılmaması, diğeri farklı coğrafi bölgelerde standart çözüm ve uygulamaların ele alınmasıdır. Bu yüzden, gerek akademik ortamda gerek uygulama ortamında yeni analiz yöntemleri ve ölçülebilir metotlar düşünülmektedir. Yeşil bina değerlendirme sistemlerinin amaçları içerisindeki daha düşük karbon salınımına neden olan ekolojik yapı malzemelerinin seçilmesi konunun somuta indirgenmesinde yapı ölçeğinde geliştirilen metotlar arasında en önemlilerindendir. Soyut kavramlar ise içerik ve sınırlar belirlenerek, çevresel planlama hukuku başlığı altında kentsel gelişme politikaları olarak benimsenmektedir. Çalışmada, türlü analiz ve değerlendirme yöntemlerinin en yaygınlarından olan LEED ve BREEAM* yöntemlerinin kentsel tasarım ölçeğinde ele alınması hedeflenmiştir. Çalışma ile sözkonusu sistemlerin fayda ve uygulanabilirliğinin sürdürülebilirlik kavramı üzerinden değerlendirilmesi, mevcut yerleşim alanlarının çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılıp tasarımlarda çevresel faydaların öne çıkarılması ve yaşamın sürdürülebilir yapı ve yerleşim alanlarında teşvik edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, mevcut imar planları gözönünde bulundurularak, Kadıköy Yarımadası'ndan seçilen örnek alanda enerji sakınımı kentsel tasarım ölçeğinde (doğal yapı verileri, yöneliş, yapı adası ve sokak ölçeğinde yapılararası ilişkiler …) incelenmektedir. Örnek alanın enerji sakınımı bağlamında değerlendirilmesinin ardından, doğal enerji kaynaklarının kullanımı konusunda konut alanlarında yapı adaları ölçeğinde öneriler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu çalışma ile ülkemizde henüz kentsel tasarım ölçeğinde sınırlı çalışılmakta olan enerji sakınımı bağlamında farkındalık geliştirilmesi ve imar yönetmeliklerine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.