Köpeklerde epidural olarak uygulanan bupivakain morfin kombinasyonunun bolus, aralıklı bolus ve sürekli infüzyonunun etkilerinin karşılaştırılması

Bu çalışmada, sevofluran genel anestezisine alınan köpeklerde epidural anestezide kullanılan morfin-bupivakain kombinasyonunun bolus, aralıklı bolus ve sürekli infüzyon şeklinde verilmesinin etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada hayvan materyali olarak Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniği'ne ovariohisterektomi operasyonu için getirilen, ASA sınıflandırmasına göre I veya II. sınıfta yer alan ve klinik muayenesinde kardiyovasküler bir hastalık tespit edilmeyen 12 adet köpek dahil edilip köpekler rastgele 3 gruba (bolus (B) grubu n:4; aralıklı bolus (AB) grubu n:4; sürekli infüzyon (Sİ) grubu n:4) ayrıldı. Olguların yaşlarının 2-6 yaş arasında (ort, 3,33±0,98 yaş) ve vücut ağırlıklarının 13-27 kg arasında (ort, 19,95±5,19 kg) olduğu belirlendi. Operasyon öncesinde bütün gruplara, preanestezik olarak 0,5 mg/kg dozunda damar içi diazepam ardından 4 mg/kg dozunda damar içi propofol uygulanarak entübe edildi. Anestezinin idamesi için sevofluran kullanıldı. Epidural analjezi oluşturmak amacıyla 0,1 mg/kg-1 dozunda morfin ve 1,0 mg/kg-1 dozunda %0.5 bupivakain kombinasyonu epidural boşluğa toplam verilecek sıvı miktarı 0,4ml/kg'a ayarlanılarak, toplam ilaç karışımı 0,22ml/kg olacak şekilde dozu ayarlanıldı. İlaç dozu toplam verilecek sıvı miktarını karşılamadığı durumda toplamda 6 ml'yi geçmeyecek şekilde %0,9 izotonik NaCL eklendi. 1.Grup Bolus (B) (n:4): Epidural boşluğa, hazırlanan çözelti epidural kateter yardımıyla 30 sn.'de uygulandı. 2.Grup Aralıklı Bolus (AB) (n:4): Epidural boşluğa, hazırlanan çözelti epidural kateter yardımıyla 10 dk'da tamamlanacak şekilde hesaplanan toplam sıvı hacmi 5'e bölünerek 2'şer dk arayla uygulandı. 3.Grup Sürekli İnfüzyon (Sİ) (n:4): Epidural boşluğa, hazırlanan çözelti epidural kateter yardımıyla 20 dk içerisinde sabit hızda uygulandı. Hastaya ait ağırlık, yaş, cinsiyet, ırk bilgileri, hastada kullanılan endotrakeal tüp boyutları, uygulanan ilaç miktarları ve uygulanma zamanları, entübasyon ve ekstübasyon saatleri ile anestezi süreci boyunca her 10 dakikada bir takip edilen monitörizasyon parametreleri, kompliyans, minimal alveolar konsantrasyon (MAC), dakika hacmi (MV) solunum sayısı, nabız, puls oksimetre, noninvaziv kan basıncı (NIBP) ve vücut ısısı (0C) kaydedildi. Operasyonun tamamlanmasının ardından sevofluran idamesi kesilerek, köpekte yutkunma refleksinin başlaması ile ekstübasyon gerçekleştirdi. Epidural kateter, tüm olgularda epidural uygulama bittikten hemen sonra çıkartıldı. Olguların ağrı skorlaması; fizyolojik değişikliklerin (kalp frekansı, solunum sayısı, kan basıncı, beden ısısı) ve hayvan davranışlarının (palpasyona yanıt, aktivite, mental durum ve havlama) temel alındığı Melbourne Üniversitesi Ağrı Değerlendirme Skalasına göre postoperatif 1, 2, 4, 6, 8, 12, 18 ve 24. saatlerde gerçekleştirildi. Toplam ağrı skoru 7'nin üzerine çıkan olgularda ek analjezi uygulaması planlandı. Çalışmaya dahil edilen olguların sensorial blok ve istemli motor bloğunun değerlendirilmesinde; preoperatif, postoperatif 1, 2, 4, 6, 8, 12, 18 ve 24. saatlerde ölçülerek veriler kaydedildi. Motor blok Dr. Jay McDonnell'ın oluşturduğu değerlendirme tablosuna göre değerlendirildi. Bunlara ek olarak, hastaların postoperatif 1, 2, 4, 6, 8, 12, 18 ve 24. saatlerde solunum sayısı, nabız, puls oksimetre, noninvaziv kan basıncı (NIBP) ve vücut ısısı (oC) değerleri ölçülerek kaydedildi. Bupivakain-morfin kombinasyonu kullanarak sürekli infüzyon, aralıklı bolus ve bolus yolla epidural anestezi uygulamalarında meydana gelen analjezi Melbourne Ağrı Skalası ile karşılaştırılarak sürekli infüzyon grubu hastaların en yüksek, bolus grubundakilerin ise en düşük ağrı skoruna sahip oldukları ortaya kondu ve bu veriler doğrultusunda bolus grubun daha etkili analjezi sağladığı insanlardan elde edilen literatür verileri ile uyum gösterdi. Ayrıca çalışmamızdaki olguların hiçbirinde postoperatif toplam ağrı skorunun 7 ve üstü bir değere ulaşmaması ve hiçbir olguda ek analjeziğe gereksinim duyulmaması sürekli infüzyon ve aralıklı bolus uygulamalarının da yeterli analjezi sağladığını gösterdi. Motor blok ile sensoriyal blok süreleri karşılaştırıldığında motor bloğun en uzun sürekli infüzyon, en kısa da bolus grubunda devam ettiği; sensoriyal bloğun ise sürekli infüzyon grubunda diğer iki gruba oranla daha uzun sürdüğü belirlendi. Ovariohisterektomi uygulanan hastalarda operasyon ve epidural anestezi sonrası meydana gelen motor ve sensoriyal bloğun süresi ile analjezinin kalitesi ve uzunluğunun anestezik maddenin veriliş şekillerine bağlı olarak gösterdiği farklılıkların ortaya konması amacıyla yaptığımız çalışmada elde ettiğimiz veriler ışığında; sürekli infüzyon uygulamasının diğer iki uygulamaya göre daha uzun süreli postoperatif analjezi sağladığı, motor ve sensoriyal blok meydana getirdiği; bolus uygulamasının ise UMPS'a göre daha etkili analjezi sağladığı görüldü. Ayrıca hiçbir ek analjeziğe gereksinim duyulmaması ve tüm köpeklerin nörolojik bir sekel veya komplikasyon olmaksızın anesteziden iyileşmesi sebebiyle her üç yöntemin de farklı avantajlar sağladığı ve köpeklerde uygulanabilir olduğu sonucuna varıldı.