Koronavirüs hastalarında kekik yağı ile yapılan aromaterapinin hastalık semptomları, yaşam bulguları ve hemodinamik parametreler üzerine etkisi

Amaç: Bu araştırma koronavirüs hastalarında kekik yağı ile yapılan aromaterapinin hastalık semptomları, yaşam bulguları ve hemodinamik parametreler üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Deneysel tasarımdaki araştırma ön test-son test randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi. 31 Ocak 2022-31 Temmuz 2022 tarihleri arasında Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi COVID-19 servisinde yatan (deney grubu=70, kontrol grubu=70) 140 hasta örnekleme dahil edildi. Verilerin toplanmasında 'Demografik Özellikler Formu', 'COVID-19 Semptom Formu', 'Hemodinamik Parametreler ve Yaşam Bulguları İzlem Formu' kullanıldı. İlk ölçümlerden sonra deney grubundaki hastalara 5 gün boyunca günde 3 defa kekik yağı koklatıldı. 5. gün sonunda semptomlar ve hemodinamik parametreler ölçüldü. Yaşam bulguları 5 gün boyunca günde 3 defa tekrarlı olarak ölçüldü. Kontrol grubu deney grubu ile eş zamanlı olarak takip edilmiş olup herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Bulgular: Kekik yağının COVID-19 semptomlarından nefes darlığı, baş dönmesi, sekresyon, diyare, halsizlik, iştah kaybı, öksürük, baş ağrısı ve kas eklem ağrısı semptomları üzerinde etkili olduğu (p<0.05), bulantı-kusma, burun akıntısı ve tat-koku duyusu kaybı semptomlarında iyileşme olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0.05) saptandı. Yaşam bulgularından vücut sıcaklığını, nabız hızını ve solunum sayısını anlamlı olarak düşürdüğü (p<0.05), SPO2'yi arttırdığı (p<0.05), sistolik ve diyastolik kan basıncını ise istatistiksel olarak etkilemediği (p>0.05) belirlendi. Hemodinamik parametrelerden pH'ın düzenlenmesinde anlamlı etkisi olduğu (p<0.05), CO2'yi anlamlı olarak düşürdüğü (p<0.05) ve O2 sayısını anlamlı olarak yükselttiği belirlendi (p<0.05). Sonuç: Koronavirüs hastalarında kekik yağı ile yapılan aromaterapinin semptomların azalmasında, yaşam bulgularının ve hemodinamik parametrelerinin düzenlenmesinde etkili olduğu bulundu. Buna göre kekik yağının COVID-19 hastalarında nonfarmakolojik tedavi yöntemi olarak kullanılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Aromaterapi, COVID-19, COVID-19 semptomları, Hemodinamik parametreler, Kekik yağı, Koronavirüs, Yaşam bulguları