Koroner arter anatomik varyasyon ve anomalilerinin 256 kesitli dual enerji BT ile değerlendirilmesi

Amaç: Koroner arter varyasyon ve anomali prevalanslarının 256 dual enerjili bilgisayarlı tomografi kullanılarak saptamak, sınıflandırmak ve önceki çalışmalarla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Yerel etik kurul onayı alındıktan sonra, 03.01.2023- 04.05.2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvurup rekonstrüksiyon yazılımı ile donatılmış EKG tetiklemeli 256 dual enerjili bilgisayarlı tomografi (BT) cihazında koroner BT anjiografi çekimi yapılmış ardışık 1600 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 1600 hastanın %85.7'si sağ dominant, %9.2'si sol dominant ve %5.1'i kodominant olarak izlendi. Konus arteri %67.8 vakada proksimal RCA'dan orijin almaktayken, %26.2 olguda ostial RCA'dan, %4.5 olguda aortadan orijin almaktaydı. %1.5 vakada konus arter dalı değerlendirilemedi. Sinoatrial nodal arter (SANa) vakaların %68'inde RCA, %23.6 LCX, %0.68 ostial RCA, %0.25 RSV, %0.06 LMCA, %0.06 1.diagonal dal kaynaklı iken, %1.12 oranında RCA ve LCX'ten ayrı köken alan SANa duplikasyonu mevcuttur. %6.2 oranında SANa tespit edilemedi. Hastaların %24,7'sinde ramus intermedius tespit edildi. Olguların %22.7'sinde miyokardiyal köprüleşme saptanmış ve en sık etkilenen arterin LAD olduğu belirlenmiştir. Stepherd's crook (çoban asası) konfigürasyonundaki RCA, olguların %6.1'inde saptanırken; LCX'in akut çıkım varyasyonu ise %0.56 oranında tespit edilmiştir. Koroner arter anomalileri (CAA) hasta popülasyonumuzun %3.18'sinde tespit edilmiştir. En sık rastlanan anomali, %1.81 oranıyla orijin anomalisi olarak belirlenmiştir. Orijin anomalilerinde en sık etkilenen arter RCA olarak tespit edildi. 2 hastada (%0.12) RSV'den köken alan SCA bulunmaktaydı. 10 hastada (%0.62) interarteryal seyir belirlendi. 4 olguda (%0.25) yüksek çıkış gösteren RCA mevcuttu. 6 hastada (%0.37) duplikasyon anomalisi izlenirken etkilenen arterler 5 hastada LAD, 1 hastada ise RCA idi. 7 hastada (%0.43) LMCA yokluk anomalisi saptandı. 5 hastada (%0.31) sonlanma anomalisi saptanmış olup bu hastaların 4'ünde koroner arter fistülü, 1'inde ise 6 sistemik sonlanma ile koroner arter fistülün beraber olduğu kompleks oluşum mevcuttu. Olguların %2.44'ünde koroner arterlerde ektazi-anevrizma izlendi. Sonuç: Çalışmamız, bölgemizde koroner arter varyasyon ve anomalilerinin geniş bir dağılım gösterdiğini ortaya koymuş; %3.18'lik CAA prevalansı ile literatürdeki birçok çalışmadan daha yüksek bir oran saptanmıştır. Elde edilen bulguların literatürle kıyaslanması, bazı verilerin örtüştüğünü ancak çoğunun farklılık gösterdiğini ortaya koyarak bölgesel varyasyonların varlığına işaret etmiştir. Ayrıca, ÇKBT'nin gelişmiş görüntüleme teknikleri sayesinde CAA'ları daha duyarlı ve ayrıntılı biçimde tespit etmesi, bu yöntemi CCA'ya kıyasla üstün bir tanı aracı haline getirmiştir. Anahtar Sözcükler: Koroner arter, anomali, varyasyon, bilgisayarlı tomografi