Koroner yavaş akımda osteopontin düzeyinin araştırılması

KYA, obstrüktif KAH yokluğunda koroner arterlerde anjiyografik kontrast maddenin gecikmeli ilerlemesi ile karakterize önemli bir koroner anjiyografik fenomendir. KYA paterninin altında yatan patofizyolojik mekanizmalar henüz net olarak ortaya konmamıştır. Mikrovasküler disfonksiyon, endotel disfonksiyonu, vazomotor disfonksiyon, küçük damar disfonksiyonu, yaygın ateroskleroz, inflamasyon, oksidatif stres ve artan trombosit agregasyonu gibi potansiyel altta yatan mekanizmalar şimdiye kadar değerlendirilmiştir. OPN, bağışıklık sisteminin hücresel bileşenleri olan makrofajlar ve monositlerin damar endotelinde toplanmasını kolaylaştırarak inflamatuar yanıtın şiddetlenmesine neden olmaktadır. Bu hücrelerin endotel yüzeyine göçü, damar duvarında iltihabi sürecin ilerlemesine ve endotel işlevlerinin bozulmasına yol açar. Ayrıca OPN, endotelyal hücrelerde ICAM-1 ve VCAM-1 gibi yapışma moleküllerinin ifadesini artırarak bağışıklık hücrelerinin damar çeperine tutunmasını kolaylaştırır. Bu durum inflamasyonun sürekliliğine katkı sağlar. Diğer yandan, OPN'nin NADPH oksidaz üzerinden reaktif oksijen türlerinin üretimini artırdığı, bu yolla oksidatif stresin yükselmesine ve NO biyoyararlanımının azalmasına neden olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmamızda KYA saptanan hastalarda endotel disfonksiyonu, inflamasyon ve oksidatif stres ile ilişkili bulunan OPN ve diğer kan parametreleri düzeylerinin ilişkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmaya Eylül 2024 ile Şubat 2025 tarihleri arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nde anjiyografi yapılan, KYA tanısı alan 40 hasta ve normal koroner gelen 40 hasta dahil edilmiştir. KYA grubu ile sağlıklı grup arasında serum OPN düzeyleri ve diğer parametreler kıyaslandı. Çalışmamızda OPN KYA grubunda 17,08±8,31U/L iken sağlıklı grupta 9,79±2,50 U/L olarak ölçülmüş ve anlamlı istatiksel fark bulunmuştur. (p<0,001) KYA ve kontrol grubunda TFC ölçümleri ile OPN değerleri arasındaki korelasyon değerleri incelendi. Kontrol grubunda OPN ile tüm TFC hesapları arasında yüksek düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü korelasyon değerleri elde edildi. En yüksek korelasyon değeri Timi-ort ile OPN arasında izlendi (r=0,638; p<0,001). KYA grubunda OPN ile TFC ölçümleri arasında yüksek düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü korelasyon değerleri elde edildi. Timi ort ve Timi LAD ile daha yüksek korelasyon değerleri gözlendi (r=0,876 ve r=0,789; p<0,001) OPN markeri KYA grubunu öngörmede başarılı bulundu. Eğri altında kalan alan AUC=0,839 (p<0,001) olarak hesaplandı. Cut-off değeri yaklaşık 11 olarak saptandı. Buna göre, hesaplanan tanısal oranlar sensitivite için %82,5 ve spesifisite için %72,5 şeklinde saptandı. KYA'nın patogenezinde endotel disfonksiyonu, inflamasyon ve oksidatif stresin rol oynadığı düşünüldüğünde, OPN hastalığın daha iyi anlaşılması ve olası yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Osteopontin (OPN), Koroner yavaş akım (KYA), TIMI kare sayısı (TFC)