Koruma sorumluluğu-kurumsallaşma çabası-Libya örneği

Kendi yurttaşlarına yönelik savaş suçları, insanlığa karşı suçlar, etnik temizlik ve soykırımdan korumakta bir devletin yetersiz olması veya fiillerin faili olması halinde, bu devletin egemenliğine karşı müdahalenin meşruiyeti hakkında uluslararası hukukta uzun zamandan beri ciddi tartışmalar vardır. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Ruanda ve Serebrenika'da olan kitlesel şiddete karşı tepki göstermesi ve uluslararası topluma çağrıda bulunması sonrasında, Kanada Hükümeti tarafından oluşturulan Müdahale ve Devletlerin Egemenliği Uluslararası Komisyonu ilk kez 2001'de "koruma sorumluluğu" (RtoP) (R2P) kavramını tanımladı. "Sorumlu egemenliğin" kastedildiği bu terimin kabulü ile birlikte, "insani müdahale" yerine bu terim kullanılmaya başlandı. Birleşmiş Milletler kurumsal olarak bu yaklaşımı destekledi ve 2005 Dünya Zirvesi kararlarının 138, 139 ve 140. paragraflarında tanımı da yapılarak koruma sorumluluğu kabul edildi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin kararları gerekçe gösterilerek Libya'ya 2011'de yapılan askeri müdahalenin, koruma sorumluluğu bağlamında uluslararası hukuka uygun olup olmadığı incelenmiştir. Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliğin bozulduğu veya tehdit edildiğini gerekçe göstererek bu kararları kabul etti. Bu nedenle, koruma sorumluluğu uluslararası hukukta yeni bir hukuki norm değildir. Koruma sorumluluğu, insani müdahalenin yeni bir biçimidir. Ancak, kararlarında ve Genel Sekreter'in yıllık raporlarında yer vererek Birleşmiş Milletler kurumsal olarak bu yaklaşımı desteklemeye devam etmektedir.