Kosova'nın bağımsızlığı ve emsal tartışmaları: Kuzey Kıbrıs, Dağlık Karabağ ve diğerleri

Kosova'nın bağımsızlığını ilan etmesi uluslararası hukuk ve uluslararası politikada yeni bir tartışma başlatmıştır. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra gelişen uluslararası sistemde devletlerin egemenliği, toprak bütünlüğü ve sınırlarının kutsallığı yerleşik ilkeler haline gelmiştir. Bu çerçevede kendi kaderini tayin hakkı belli durumlara özgü kılınmıştır. Bu durumların başında ise sömürgelikten kurtulma süreci gelmiştir. Oysa Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra barışçı yollardan ya da kanlı çatışmalarla kendi kaderini tayin hakkını kullandığını ileri süren yeni devletlerin sayısında ciddi bir artış görülmüştür. İşte Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilanı bu bağlamda önemlidirKosova'nın bağımsızlık ilanıyla başlayan tartışma, bu bağımsızlığı diplomatik yollarla engellemeye ya da gayrimeşrulaştırmaya çalışan Sırbistan'ın Uluslararası Adalet Divanı'na başvurmasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Uluslararası Adalet Divanı'nın 22 Haziran 2010 tarihli kararı ise konunun Balkanları aşan bir etkiye sahip olmasına neden olmuştur. Uluslararası Adalet Divanı'na tek taraflı bağımsızlık ilanının uluslararası hukuka aykırı olmadığına ilişkin görüşü başka bölgelerde bağımsızlık ilanında bulunan aktörlerin kararı sahiplenmesini sağlarken kararda geçen kendi kaderini tayin hakkına ilişkin değerlendirmeler ve Kosova'nın özgünlüğünün altının çizilmesi süreci hukuksal boyuttan siyasi boyuta sürüklemiştir.Bu çerçevede tezin içinde Kosova örneğiyle üç örnek karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu örnekler bağımsızlık ve kendi kaderini tayin konularını hukuki ve siyasi yönden inceleme olanağı taşıdığı için KKTC, Dağlık Karabağ ve Abhazya olarak seçilmiştir. Çalışmanın içinde ayrıntılarıyla ele alınan olgular ışığında Kosova'nın bağımsızlığının KKTC için bir emsal teşkil edebileceği, Dağlık Karabağ ve Abhazya içinse edemeyeceği sonucuna varılmıştır. Fakat bu benzerliğin sadece hukuki süreçlerle bir yere varamayacağı görülmektedir. Konu aynı zamanda siyasidir. Bu nedenle KKTC'nin Kosova'nın yarattığı rüzgârdan yararlanabilmesi için Türkiye'nin KKTC'nin bağımsızlığının tanınması konusunda çok daha aktif bir politika yürütmesi gerekmektedir.Anahtar Sözcükler:1.Kosova'nın Bağımsızlığı2.Emsal Tartışmaları3.Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti4.Dağlık Karabağ5.Abhazya