Kötü haber verme sürecinin meme kanseri hastaları açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmada meme kanseri hastalarının kötü haberi öğrenme sürecindeki durum ve koşullarının neler olduğu, görüşmenin içeriğinin nasıl gerçekleştiği, hastalar açısından görüşmenin nasıl gerçekleştirildiği değerlendirilmiş ve elde edilen veriler hastaların kişilik özellikleri ve duygu durumları dikkate alınarak çeşitli açılardan incelenmiştir. Katılımcılar meme kanseri teşhisi konulduktan sonra herhangi bir tedavi şeklini en az altı ay önce tamamlamış, 18-70 yaş arası, görüşmeye katılmayı kabul eden, mental yeterliliğe sahip 53 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Poliklinik Görüşme Formu, Eysenck Kişilik Envanteri, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Beck Depresyon Envanteri, Sürekli Kaygı Envanteri sırasıyla hastalar ile görüşmecinin birebir kaldıkları görüşme odasında, hastalara soru cevap şeklinde ölçeklerin görüşmeci tarafından doldurulması ile gerçekleşmiştir. Araştırmada hastalardan %94,32'si tanının söylendiği görüşme süresince hiçbir kesintiye uğramadıklarını ifade etmektedirler. Haberin verilme aşamasında hastaların %62,3'ü en moral bozucu yanın "teşhisin söylendiği an" olduğunu ifade etmişlerdir. Hastaların en çok yaşadığı duygunun üzüntü olduğu, hastaya duyguları ifade etme fırsatı verilmediğinde ise üzüntü ile birlikte korku duygusunun arttığı görülmüştür. Aklından geçenleri sorma fırsatı bulan 28 kişiden 22'si, görüşmede verilen bilgilerin açıklayıcı olduğunu düşünmektedir. Doktorun açıklamalarının anlaşılır ve açıklayıcı olduğunu düşünen hastalardan 32 kişiden 27'si ve açıklamaları yeterli değerlendiren 43 hastadan 31'i, hekimlerin empatik yaklaştıklarını düşünmektedirler. Hastalar akıllarından geçen soruları sorma fırsatı bulduklarında verilen bilgilerin açıklayıcı olduğunu düşünmektedirler. Verilen bilgiler açıklayıcı olduğunda doktorun yaklaşımını empatik olarak değerlendirmektedirler. Sordukları sorulara açıklayıcı ve yeterli cevap alamadığını düşünen hastaların çoğu görüşmenin süresini de yeterli bulmamışlardır. Hastaların neredeyse tamamına yakını %85'i hastalığın ortaya çıkış nedeni olarak psikolojik faktörlerin etkili olduğunu ifade etmektedirler. Hastaların kötü haberi öğrenme koşul ve durumları ile kişilik özellikleri, genel kaygı ve depresyon değerleri arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelime: Kötü haber, kanser, meme kanseri, empati, kişilik özellikleri