Kozan ilçesi dağ ve orman köylerindeki tarım işletmelerinin ekonomik analizi ve verimlilik

67 ÖZET Bugüne kadar dag ve orman köylerinde bulunan tarım imletmelerinin ekonomik yapısını ortaya koymaya yönelik yeterince araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle; yöredeki tarım imletmelerinin ekonomik analizinin yapılması ve işletmelerde çeşitli faktörler ile verimlilik arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir. 49 dag ve orman köyünü kapsayan bu araştırmada veriler 6 köyden anket yoluyla toplanmıştır, işletmeler 5 gruba ayrılarak ekonomik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanındaki tarım işletmelerinde ortalama ara2i genişliği 45,8 dekardır. Ekilen arazilerin % 55, 05' inde buğday, % 14, 79' unda susam, % 11, 07' sinde pamuk ve geriye kalan arazilerde de arpa, yulaf, meyve ve diğer ürünler yetiştirilmektedir. işletmelerde ortalama 7,28 nüfus bulunmakta ve nüfusun önemli bir bölümü (%20,23) okuma yazma bilmemektedir. Potansiyel aile işgücünün ise % 65' i atıl bir durumdadır. işletmelerde 6.014.000 TL. olan ortalama aktif sermayenin % 77,09'unu çiftlik sermayesi, % 22,91' ini de işletmeci sermayesi oluşturmaktadır. Hiç bir sermaye unsuru aktif sermaye içinde, rasyonel bir işletmede olması gereken oranlarda değildir. Alet ve raakina sermayesi ise yok sayılabilecek düzeydedir. incelenen işletmelerde kredi kullanımı yaygın olup işletme başına ortalama borç miktarı 168.000 TL. dir. Daha çok kısa vadeli krediler kullanılmaktadır. işletmelerde 1.140.704 TL. olarak bulunan gayrisafi hasılanın % 63,06'smı bitkisel, % 29,76'sını hayvansal gayrisafi hasıla, % 3,95' ini işletme dışı tarımsal gelir ve % 3, 23' ünü de ikametgah kira karşılığı oluşturmaktadır.88 işletme bayma düşen ortalama işletme masrafı 1.059.000 TL. olup büyük bir bölümünü (.% 56,5) aile işgücü ücret kargılığı oluşturmaktadır, işletmelerde ortalama tarımsal gelir ise 614.734 TL. dır. Bu değer araştırma alanı için hesaplanan yeter gelir miktarının % 21,5' idir. işletme genişliği ile verimlilik arasındaki istatistik! analizlerde saf basıla değerleri, işletmelerde işletme masraflarının büyük bir bölümünü nakdi olarak gerçekleşmeyen aile işgücü ücret karşılığının oluşturması nedeniyle kullanılmamış sadece gayrisafi hasıla ve tarımsal gelir değerleri kullanılmıştır. Yapılan istatistik! analizler, küçük işletmelerin araziyi, büyük işletmelerin ise işgücünü daha verimli kullandıklarını göstermiştir.