Kreatinin değeri 1,2 mg/dl ve üzerinde olan koroner anjiyografi yapılan hastalarda kontrast nefropatisinden korunmada değişik tedavi modalitelerinin retrospektif olarak karşılaştırılması

ÖZET GİRİŞ Kontrast madde nefropatisi hastanede kazanılmış akut böbrek yetmezliklerinin en sık 3. nedenidir. Son zamanlarda yapılan bazı randomize kontrollü çalışmalar; anjiyografik işleme giden renal komplikasyon yönünden yüksek riskli hastalarda; ölümden, hemodiyaliz gereksiniminden ve hatta kontrast madde nefropatisinden korunmada hiçbir tedavi stratejisinin birbirine üstün olmadığını göstermiştir. Ancak bazı çalışmalar ise hidrasyonun ve/veya bikarbonatın KMN'den korunmada etkin olduğunu saptamıştır. Bu nedenle hala bu alanda tartışmalar devam etmektedir. Bunun yanında anjiyografik işlem sırasında kontrast madde vermeden hemen önce uygulanan intravenöz bolus sodyum bikarbonat uygulamasının etkinliği tam bilinmemektedir. AMAÇ Bu çalışmada orta-ciddi derecede böbrek fonksiyonları azalmış [ GFH ≤60 ml/dk/1.73 m2, hastaların %56.5'i KDİGO KBY sınıflamasına göre Evre 3b ( GFH 30-44 ml/dk/1.73 m2 ve Evre 4 ( GFH 15-29 ml/dk/1.73 m2) olan hastalar ] olan elektif anjiyografik işleme alınan hastalarda, kontrast madde nefropatisinden korunmada, standart serum fizyolojik uygulamasına eklenen anjiyografik işlemin başında kontrast madde verilmeden hemen önce uygulanan 2 ampul IV puşe sodyum bikarbonat tedavisi ile standart serum fizyolojik tedavisinin etkinliği karşılaştırılmıştır. MATERYAL VE METOD Bu çalışmaya kreatinin değeri ≥1,2 mg/dl ve GFR≤60 ml/dk/1.73 m2 olan anjiyografik işleme(koroner anjiyografi, PCI, TAVİ, periferik anjiyografi) giden orta-ciddi derecede böbrek fonksiyonları bozulmuş 200 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %70.5 i erkektir ve ortalama yaş 72.03±10.78 ' dir. Veri retrospektif olarak toplanmış ve hastalar 2 gruba ayrılmıştır. Sodyum bikarbonat grubu(Grup A, n=100); standart hidrasyon tedavisi alan ve kontrast madde alımından hemen önce 2 ampul(20 meq) IV puşe sodyum bikarbonat yapılan hastalar, Grup B(n=100) sadece standart hidrasyon tedavisi alan hastalar olarak tanımlanmıştır. Standart hidrasyon; anjiyografik işlem öncesi 12 saat ve anjiyografik işlem sonrası 12 saat %0,9'luk sodyum klorür infüzyonu uygulanması olarak tanımlanmıştır. Serum fizyolojik infüzyon protokolü; 1 ml/kg/saat (LVEF<%40 olan hastalarda 0,5 ml/kg/saat) %0.9'luk sodyum klorür infüzyonu olarak tanımlanmış ve 80 kg üzerindeki hastalar için infüzyon hızı 80 ml/saat ( LVEF<%40 olanlarda 40 ml/saat ) olarak sınırlandırılmıştır. Serum kreatinin değeri, kontrast madde uygulanmasının öncesinde ve kontrast madde uygulandıktan sonra 24. ve 48. saatlerde değerlendirilmiştir. Birincil son noktalar; KMN ve kontrast madde uygulamasına ikincil gelişen diyaliz ihtiyacıdır. KMN; kontrast madde uygulamasını takiben serum kreatinin değerlerinde ilk 48 saat içinde 0,5 mg/dl üzerinde veya bazal kreatinin değerine göre %25'ten fazla artış olarak tanımlanmıştır. İkincil son noktalar ise MACE ( serebrovasküler olay; miyokart enfarktüsü ve kardiyovasküler ölüm ) veya kardiyak nedenli hastaneye yatış ve tüm nedenli ölümdür. Hasta veya yakınlarından telefon visiti ile MACE ve hastane yatışları hakkında bilgi alınmıştır ve ortalama takip süresi 13.22±10.67 aydır. BULGULAR İki grup arasında demografik, klinik, biyokimyasal ve işlemsel özellikleri bakımında fark yoktur. KMN insidansı Grup A'da Grup B'ye göre anlamlı olarak daha düşüktür ( 9.0% vs 20.0%, p=0.026 ). Ancak kontrast madde alımına sekonder hemodiyaliz ihtiyacı iki grupta da benzerdir. Gruplar arasında ikincil son noktalarda da anlamlı fark yoktur(sırasıyla Grup A'da 39.0% ve Grup B'de 35.2%, p=0.58). SONUÇLAR Bu çalışma anjiyografik işleme gide orta-ciddi derecede böbrek fonsiyon bozukluğu bulunan hastalarda standart tedaviye ek olarak, kontrast madde alımından hemen önce yapılan IV bolus bikarbonat uygulamasının, kontrast madde nefropatisinden korunmada, standart tedaviye anlamlı olarak üstün olduğunu saptamıştır. ANAHTAR KELİMELER: KMN, KBY, sodyum bikarbonat, MACE