Kredi genişlemesi ile politik konjonktür hareketleri ilişkisinin analizi - Türkiye örneği (1980-2017) –

Ekonomik dalgalanmaların politik dalgalanmalarla ilişkili olup olmadığı literatürde uzun zamandır tartışılmaktadır. Politik konjonktür hareketleri kavramı özellikle iktidardaki politikacıların seçimleri kendi lehlerine çevirmek amacıyla seçimden önceki dönemde ekonomiyi manipüle etmeye çalıştıklarını ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır. Kavram, geleneksel ve modern politik konjonktür hareketleri çerçevesinde şekillenmiştir. Zaman içinde çeşitli yazarların kavrama yaptıkları katkı ile geleneksel ve modern modellerin her ikisinin birden altında fırsatçı ve partizan modeller oluşmuştur. Seçimler politikacıların uyguladıkları ekonomik programın sonuçlarına göre iktidardan düşürülerek cezalandırıldıkları ya da yeniden seçilerek ödüllendirildikleri anlardır ve politikacılar için hayati önem taşırlar. Politikacılar seçimlerden hemen önce yapay bir refah yaratmak amacıyla makroekonomik araçlarla ekonomiye müdahale edebilirler. Bu araçlar para ve kredi politikası araçları olabilir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de 1980-2017 yılları arasında yapılan seçimlerden önce banka kredilerinde meydana gelen değişim ve siyasal iktidarların kredi büyümesini seçimlerde oylarını artırabilmek için tıpkı diğer makroekonomik değişkenlerde yaptıkları gibi bir araç olarak kullanıp kullanmadıklarını incelemektir. Literatürde politik konjonktür hareketleri ile çeşitli makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda çalışma bulunsa da çalışmamızda 1980-2017 dönemini kapsayan sürede genel seçimler, yerel seçimler ve referandumlar öncesinde ve sonrasında Türkiye'de bankacılık sektöründe kredi büyümesi ile politik konjonktür hareketleri ilişkisi 3 ay ve yıllık bazda ele alınmıştır. Panel veri kullanılarak yapılan çalışma neticesinde 2000-2017 yılları arasında yapılan genel seçimlerle kredi büyümesi arasında güçlü biçimde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Bu da ilgili dönemde politika yapıcıların politik konjonktür hareketleri kuramı kapsamında kredi büyümesini bir araç olarak kullandıklarını göstermektedir. Çalışma 2010-2017 dönemini kapsayacak şekilde 3 aylık verilerle de yapılmıştır. Bu dönemde ise kredi büyümesi ile seçimler arasında anlamlı bir ilişkiye ulaşılamamıştır. Politikacıların seçimlerden hemen 3 ay önceki dönemde bankaların kredi büyümesini bir araç olarak kullanmaktan ziyade seçimlerden çok daha önceki süreçlerde kredi büyümesini bir araç olarak kullanmayı tercih ettikleri düşünülmektedir.