Kronik böbrek hastalığında plazma fibroblast büyüme faktörü-23 (FGF-23)ve alfa-klotho düzeyleri ile karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki

Kronik Böbrek Hastalığında Plazma Fibroblast Büyüme Faktörü-23 (FGF-23) ve Alfa-Klotho Düzeyleri ile Karotis İntima Media Kalınlığı Arasındaki İlişki Amaç: Kronik böbrek hastalığı kardiyovasküler hastalıkla ilişkili önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Kronik böbrek hastalarında bozulmuş Ca-P metabolizması vasküler hasar gelişimini hızlandırmaktadır. FGF-23 ve koreseptörü alfa-klotho, Ca-P dengesinin düzenlenmesinde önemli işlevi olan fosfatürik hormonlardır. Çalışmamızda plazma FGF-23 ve alfa-klotho düzeylerinin kronik böbrek hastalığı ve ilişkili komplikasyonların fizyopatolojisindeki rolünü aydınlatmaya yönelik, aterosklerozun erken belirleyicisi olan karotis intima media kalınlığı ve diğer biyokimyasal risk etmenleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 26 kontrol ile 72 kronik böbrek hastası (30 hasta evre 1-3; 42 hasta evre 4-5) dahil edilmiştir. Plazma FGF-23 (C-terminal) ve alfa-klotho (çözünür) düzeyleri enzim bağlı immunosorbent ölçüm (ELISA) yöntemiyle çalışılmıştır. Karotis intima media kalınlığı yüksek rezolusyonlu B-mod ultrasonografi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Evre ilerledikçe, böbrek işlevlerindeki bozulmayla ilişkili olarak plazma FGF-23 düzeylerinde artma; Alfa-klotho düzeylerinde anlamlı bir azalma izlenmiş ve bu 2 parametrenin hastalığın ilerlemesi ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Karotis intima media kalınlığı ile FGF-23 ve alfa-klotho düzeyleri arasında tüm hastalarda anlamlı bir ilişki gözlenmezken prediyaliz hastalarda FGF-23 ile arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. FGF-23 ün yüksek, alfa-klotho nun düşük düzeyleri karotis arterde kalsifikasyon ve plak varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Fraksiyonel fosfat ekskresyonu ile karotis intima media kalınlığı arasında negatif bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Elde edilen sonuçlara göre FGF-23 ve alfa-klotho'nun mineral metabolizmasının düzenlenmesi ve kronik böbrek hastalığı prognozu için önemli parametreler olduğu düşünülmüştür. Bununla birlikte kardiyovasküler sistem üzerine etkileri tartışmalıdır. Plazma FGF-23 düzeylerinin evre 4-5 hastalarda çok yüksek düzeylere çıkmasının nedeninin alfa-klotho eksikliğine bağlı olabileceği tahmin edilmektedir. Fraksiyonel fosfat ekskresyonunun kronik böbrek hastalığında ateroskleroz tahmini için önemli bir belirteç olabileceği düşünülmüştür. Ancak bu konunun aydınlatılabilmesi için daha kapsamlı ve homojen gruplarda yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Sözcükler: Alfa-Klotho, FGF-23, Karotis İntima Media Kalınlığı, Kronik Böbrek Hastalığı.