Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda dispepsi sıklığı ve etkileyen faktörler

Düzenli hemodiyalize (HD) giren hastaların büyük çoğunluğunda gastrointestinal semptomlar oldukça yaygın görülmektedir. Bu gastrointestinal semptomlar hastaların hem hayat kalitesini kötü etkilemekte, hemde yetersiz gıda alımına yol açmaktadır.Yetersiz gıda alımı da malnütrisyonla sonuçlanmaktadır. Bu hasta grubunda malnütrisyonun, morbidite ve mortaliteyi artırdığı gösterilmiştir. KBY olan hastalarda dispepsi sıklığı konusunda çelişkili raporlar vardır. KBY'li hastalarda dispepsi sıklığının KBY'si olmayan sağlıklı bireylerden farklı olup olmadığını anlamak, daha sık görülüyorsa etkileyen faktörleri saptamak amacı ile prospektif çalışma planlandı. Çalışmaya, düzenli hemodiyaliz programında olan 320 hasta ve kontrol grubu olarak da 320 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 640 kişi dahil edildi. Her iki grup son 3 ay içindeki dispepsi semptomları açısından dispepsi sağlık skalası, potansiyel risk faktörleri açısından da genel bir anket ile yüzyüze sorgulandı. Bu hasta grubunun doğal hallerindeki semptomların ortaya çıkarılması amaçlandığı için, dispepsiyi etkilediği bilinen ilaç kullandığı saptanan hastaların ilaçları kesildi. İlaç etkisi ortadan kalktıktan 15 gün sonra yeniden sorgulandı. KBY olan hastalarda dispepsi görülme sıklığı % 49,7 iken, kontrol grubunda sıklığı % 37,5 idi. Aralarındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,002). Yaş, cinsiyet, HD süresi, vücut kitle indeksi (VKİ) ve diabetes mellitus ile dispepsi sıklığı arasında ilişki saptanmadı. Sigara ve alkol kullanımı, kahve içimi, hastanın geçirilmiş ülser öyküsü, H. pylori öyküsü olması ve HCV pozitifliği hemodiyaliz hastalarında dispepsi oluşumunda etkili, dispepsi gelişimini kolaylaştırıcı faktörler olarak bulundu. Bu hasta grubunda en sık kullanılan ilaçlardan, fosfor bağlayıcı olan kalsiyum asetatın dispepsi semptomlarına neden olabildiği ve dispepsi sıklığını artırdığı gösterildi. KBY olan ve hemodiyalize giren hastalarda dispepsi toplumdan daha sık görülen önemli bir sağlık sorunudur. Bu hasta grubunda sigara, alkol, kahve içimi, ülser öyküsü, H. pylori öyküsü, HCV pozitifliği ve fosfor bağlayıcı ajan olan kalsiyum asetat kullanımı dispepsi oluşumunda etkili durumlardır.