Kronik böbrek yetmezliği tanısıyla takip edilen hastalarda prognoz belirteci olarak, serum ve idrarda S-Equol, indoksil sülfat, trimetilamin N-Oksit düzeylerinin araştırılması

Kronik böbrek yetmezliği (KBY) böbrek fonksiyon kaybı ile karakterize klinik metabolik bir sendromdur. KBY glomerüler filtrasyon hızının (GFH) geri dönüşümsüz azalması sonucunda böbreğin sıvı-elektrolit dengesini düzenleme ve metabolik, endokrin fonksiyonlarında kronik ve ilerleyici bozulma hali olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde KBY erken tanısı için en sık kullanılan parametreler serumda kreatinin ve GFH ölçümleridir. Bu çalışmada sağlıklı kontroller ile KBY ile takip edilen ve hastalığı bulunmayan vaka gruplarının serumlarında S-Equol, İndoksil sülfat, Trimetilamin N-Oksit düzeylerini ölçerek bu parametrelerin KBY prognozundaki kullanılabilirliklerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Pediatrik Nefroloji polikliniğince KBY tanısı ile takipli 5-18 yaş arası 40 çocuk hasta ve kontrol grubu olarak herhangi bir hastalığı olmayan ve ilaç kullanmayan 40 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet), klinik durumları, laboratuvar değerleri ve kullanılmış olan tedavi rejimleri, gelişen ve gelişebilecek komplikasyonlara ait bilgiler kaydedildi. Boy, kilo ve vücut kitle indeksleri kaydedildi. Hastalardan rutin kontrolleri için kan alınması sırasında bir defaya mahsus 5 cc ayrıca biyokimya tüpüne kan alındı. Kanlar santrijüj edilerek serumları çalışma tamamlandıktan sonra çalışılmak üzere -20 derecede saklandı. Çalışmamızda sağlıklı kontroller ile KBY olan ve olmayan hasta gruplarının serum ve idrarlarında S-Equol, İndoksil sülfat (IS), Trimetilamin N-Oksit (TMAO) düzeyleri Fırat Üniversitesi Biyokimya Anabilim Dalınca çalışıldı. Çalışmamızda vaka grubunda bulunanların idrar TMAO (p=0.034), idrar S-equol (p<0.001), idrar indoksil sülfat (p=0.029) ve serum TMAO (p=0.007) değeri kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Vaka grubundaki hastalar erken evre ve ileri evre KBY olarak sınıflandırıldığında ileri evre KBY hastalarının erken evre KBY hastalarına oranla IS/kreatin değeri anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,003). İleri evre KBY hastalarının erken evre KBY hastalarına oranla idrar indoksil sülfat (p=0,01), serum TMAO (p=0,009) ve idrar TMAO (p<0,001) değeri anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada KBY hastalarında idrar TMAO, idrar S-equol, idrar indoksil sülfat ve serum TMAO parametrelerinin tanısal değerlendirmede kullanılabileceği; KBY evrelemesinde IS/kreatin değeri, idrar indoksil sülfat, serum TMAO ve idrar TMAO parametrelerinin evrelemede kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmalarda KBY ile mevcut parametreler arasında ilişki olmasını net olarak ortaya koyabilmek için, prospektif nitelikte geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Yetmezliği, S-Equol, İndoksil sülfat, Trimetilamin N-Oksit