Kronik deltametrin uygulaması sonrası sirinjik asidin hipokampüs ve öğrenme üzerindeki etkilerinin araştırılması

Amaç: Deltametrin'in (DTM) toksisitesi hakkında birçok çalışma yayınlanmasına rağmen toksisite mekanizmalarına karşı koruyucu ajanları tanımlayan az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma ile kronik DTM toksisitesine karşı sirinjik asit (SA) 'in koruyucu rolünün tespit edilmesi, hipokampüs üzerine olası etkisinin biyokimyasal, histopatolojik, immünohistokimyasal yöntemler, öğrenme & hafıza testleri ile değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Wistar albino, Rattus norvegicus türü yetişkin erkek ratlar (250-270 gr), her grupta 16 tane olmak üzere 4 gruba ayrıldı (n= 64). SA (25 mg/kg), DTM (1.28-1.35 mg/kg), mısır yağı (0.5 ml) 2 ay her gün oral gavaj yoluyla verildi. Grup I; Kontrol; mısır yağı, Grup II; mısır yağı + DTM, Grup III; mısır yağı + DTM + SA, Grup IV; mısır yağı + SA. Tüm gruplara open field ve radial arm maze testleri uygulandı. Deney sonrası hayvanlar, immünohistokimya, histopatoloji ve biyokimyasal analizler için anestezi altında transkardial perfüzyon ve dekapitasyon yoluyla sakrifiye edildi. Bulgular: SA'nın hipokampüste reaktif oksidatif ve nitrojen seviyesini (ROS/RNS) azaltırken, total antioksidan kapasitesini, protein seviyesini, lokomotor aktiviteyi arttırdığı tespit edilmiştir (p<0,05). CA1 ve CA3 nöron apoptozisi anlamlı olarak en fazla DTM grubunda, en az oranda ise SA grubunda gözlenmiş (p<0,05) ve SA+DTM grubu ile arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Öğrenme deneylerinde DTM'nin bozduğu öğrenmeyi, uzaysal ve çalışan hafızayı antioksidan bir ajan olan SA'nın özelllikle 6.günden sonra düzelttiği görülmüştür. Sonuç: Kronik DTM uygulanmasından sonra SA'nın hipokampüsteki oksidatif stresi ve apoptozu azaltarak antioksidan seviyesini arttırabileceği biyokimyasal ve histopatolojik sonuçlarla gösterilmiştir. Öğrenme deneyleri ile de kısa ve uzun süreli hafıza üzerine olumlu etkisi görülmektedir. Bu nedenle SA'nın farklı yolaklar üzerinden hafıza üzerindeki etkisini incelemek, yeni ve alternatif bir tedaviye yol açabilir.