Kronik hepatit B hastalarında hepatik fibrozis eğerlendirilmesinde karaciğer biyopsisi ile non-invaziv yöntemlerin karşılaştırılması

Hepatit B virüs infeksiyonu karaciğer sirozu ve hepatosellüler karsinom gelişimine yol açabilen global bir halk sağlığı problemidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre tüm dünyada yaklaşık 2 milyar kişinin hayatında bir kez hepatit B virüsü (HBV) ile karşılaştığı ve yaklaşık 40 milyon kişide kronik hepatit B virüsü infeksiyonu geliştiği bildirilmektedir. Yılda yaklaşık 1 milyon insan KHB zemininde gelişen karaciğer sirozu ve HSK nedeni ile ölmektedir. Karaciğer fibrozisi, sirozun erken belirtisidir. KHB'de fibrozis derecesinin bilinmesi, hastalığın tedavi endikasyonu belirlenmesinde, prognozun öngörülmesinde ve tedavi seçiminde belirleyici ana parametrelerden biridir. Karaciğer biyopsisi hepatik fibrozisi değerlendirmede altın standart yöntemdir ancak, karaciğer biyopsisinin uygulanışı, maliyeti ve işlem sonrası ölüme kadar varabilen komplikasyonları kısıtlayıcı faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır. Biyopsi sürecindeki kısıtlayıcı faktörler nedeniyle, son yıllarda non-invaziv hepatik fibrozis belirteçleri ile ilgili yeni çalışmalar hızla artmaktadır. Çalışmaya bölümümüze son 5 yıl içerisinde başvuran, invaziv karaciğer biyopsisi yapılmış, 158 KHB'li hasta dahil edildi. Çalışmamızda non-invaziv hepatik fibrozis belirteçlerinden literatüre geçmiş Lok indeks, King's skoru, CDS (Bonacini skoru), Fibro-Q indeks, FİB-4 indeks, HUI modeli, APRI, AAR, Forn's ve PAPAS indeksleri kullanılmış, çalışmaya alınan hastaların verileri retrospektif olarak taranarak, bu veriler ışığında hastaların invaziv biyopsi skorları ile 10 farklı non-invaziv yöntem karşılaştırılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 15.0 programı kullanılarak istatistiksel inceleme yapıldı. İnceleme sonucunda KHB hasta grubumuzda Lok indeks fibrozis tesbitinde en etkin non-invaziv yöntem olarak saptandı. Lok indeksi etkinlik açısından sırasıyla AP indeks, RPR, FİB-4 ve Forns indeksin izlediği saptandı. HBV DNA düzeyi ile HAİ ve anlamlı fibrozis arasında pozitif korelasyon saptanırken, anlamlı fibrozis ile cinsiyet, HBe Ag ve Hbe Ab arasında istatistiksel olarak korelasyon saptanmadı Anahtar kelimeler: Kronik hepatit B, fibrozis, noninvaziv yöntem