Kronik hepatit B' ye bağlı karaciğer hastalığında portal hipertansiyona bağlı gelişen faktörlerin safra kesesi motilitesi üzerine etkileri

ÖZETKronik Hepatit B' ye Bağlı Karaciğer Hastalığında Portal Hipertansiyona Bağlı Gelişen Faktörlerin Safra Kesesi MotilitesiÜzerine EtkileriAmaç: Kronik karaciğer hastalığında safra kesesi motilitesi azalır . Fakat motilitedeki bozulmanın mekanizması net olarak açıklanamamıştır. Çalışmamızda kronik hepatit B (Kr.HBV) hastalarında portal hipertansiyona bağlı gelişen faktörlerin (asit, umbilikal ven açıklığı, splenomegali, portal gastropati, varis, portal ven çapı, portal hemodinamik parametreleri vb.) safra kesesi motilitesi üzerine ve portal gastropatinin antrum duvar kalınlığı ve mide kontraksiyonlarına etkilerine bakılması amaçlandı.Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya kronik hepatit B tanısıyla izlenen ve dışlanma kriterleri olmayan 30 hasta alındı. Portal hipertansiyon bulguları olmayan 10 hasta kontrol, klinik olarak portal hipertansiyon tanısı konmuş 20 siroz hastası olgu grubu olarak çalışmaya alındı. Diabetes mellitüs, obezite, hiperlipidemi, gastrik yada ileal rezeksiyon, kalp yetmezliği, pankreatit, , karaciğer dışı organ yetmezliği, kanser ve safra kesesinde taş-malformasyon ve polip olanlar çalışmaya alınmadı. Karaciğer hastalığı ile ilişkili parametreler arşiv dosyalarının taranmasıyla elde edildi. Test yemeği olarak 375 kcal, %26 karbohidrat, %19 protein, %55 yağdan oluşmaktaydı. Standart test yemeği sonrası 15, 30, 60, 90, 120 dk.' Larda safra kesesi duvar kalınlığı, uzunluk, yükseklik, genişlik ve mide duvar kalınlıkları ultrasonografiyle ölçüldü. Bu parametreler kullanılarak safra kesesi volümleri ve ejeksiyon fraksiyonları hesaplandı. Veriler SPSS 15 paket programı ile analiz edildi.Bulgular: Hastaların 21 (%70)'i erkek, 9 (%30)'u kadındı. Tümhastaların yaş ortalaması 51±13 yıl, 10 kronik hepatit B hastasının yaş ortalaması 40±12 yıl, 20 siroz hastasının yaş ortalaması ise 56±11 yıl olarak istatistiksel anlamlı saptandı (p ? 0,001). Kr. HBV hastalarında asit saptanmazken, siroz grubunda ise 9 hastada asit saptandı. Sirotik grupta splenomegali, palmar eritem, asit, düzensiz karaciğer, keskin karaciğer varlığı açısından istatistiksel anlamlı fark saptandı (P<0,05). Çalışmaya katılan hastaların safra kesesi volümleri ve ejeksiyon fraksiyonları (EF) karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Portal HT gelişmiş hastaların antrum duvar kalınlıklarının 15, 30, 120. dk.' larda, safra kesesi duvar kalınlıklarının ise 30 ve 90. dk.' larda anlamlı ölçüde arttığı izlendi. Ayrıca her iki grupta kendi içinde zamanla safra kesesi ve antrum duvar kalınlık değişim oranları açısından anlamlı artış saptandı (p=0,0001). Safra kesesi volüm değişim oranları açısından her grupta kendi içinde zamanla anlamlı derecede azalma olduğu, ejeksiyon fraksiyon değişimleri değerlendirildiğinde ise zamanla anlamlı derecede artış olduğu saptandı (p=0,0001). İki grup arasında safra kesesi ve antrum duvar kalınlığı, safra kesesi volümü, ejeksiyon fraksiyonlarının zamanla değişim oranlarında korelasyon olmadığı saptandı.Anahtar sözcükler: Kronik hepatit B, safra kesesi motilitesi, portal hipertansiyon, ultrasonografi