Kronik inflamatuar demiyelinizan polinöropati hastalarında periferik kan ve cilt biyopsisinde b lenfosit sitokin ekspresyon değişikliklerinin terapötik ve prognostik biyobelirteç olarak önemleri

Tez Tanıtımı: Özdağ Acarlı, A.N. (2019). Kronik İnflamatuar Demiyelinizan Polinöropati Hastalarında Periferik Kan ve Cilt biyopsisinde B Lenfosit Sitokin Ekspresyon Değişikliklerinin Terapötik ve Prognostik Biyobelirteç Olarak Önemleri. İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Nöroloji AD. Tıpta Uzmanlık Tezi. İstanbul. Giriş: Kronik enflamatuvar demiyelinizan polinöropati (CIDP) en sık görülen kronik immün aracılı periferik nöropatidir ve güncel tedavi rejimleri (Intravenöz/IV immünoglobulin, plazmaferez ve anti-CD20 gibi) B hücrelerin hastalığın patogenezinde önemli rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Amaç: Bu çalışmada, CIDP'de periferik kan ve cilt biyopsi örneklerinde B lenfosit popülasyonları, B lenfositlerinin ürettiği sitokinlerin ekspresyon değişiklikleri ve epidermal sinir lifi sayısal değerleri incelenerek tanı, hastalık aktivitesi ve tedavi yanıtının takibi açısından yol gösterebilecek olası biyobelirteçlerin varlığı araştırılmıştır. Hastalar ve Yöntemler: Toplam 50 CIDP (25 tipik CIDP, 18 MADSAM ve 7 DADS-İ), 12 CMT1A ve 25 sağlıklı kontrolün periferik kan B lenfosit popülasyonları akım sitometrisi ile immünfenotiplendirilmiş, periferik kan mononükleer hücrelerinde (PKMH) ve alt bacak cilt biyopsi örneklerinde B hücrelerinin ürettiği sitokinlerden IL6, IL10 ve TNFA gen ekspresyon düzeyleri gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile değerlendirilmiştir. Ayrıca 17 CIDP hastası ve 10 sağlıklı bireyin ön kol, kalça ve alt bacak bölgelerine ait cilt Punch biyopsi örnekleri 'protein gene product 9.5' (PGP9.5) ile işaretlenerek intraepidermal sinir lifi (IENF) yoğunluğu değerleri hesaplanmıştır. Bulgular: CIDP'de diğer gruplara göre CD19+ B (p=0,0002), naif B (p=0,0012) ve plazma hücre (p<0,0001) yüzdelerinin belirgin düşük, dönüşmüş hafıza B hücre yüzdesinin (p=0,0004) ise yüksek olduğu görüldü. CIDP alt tipleri karşılaştırıldığında tipik CIDP'de plazma hücre yüzdelerinin atipik CIDP grubuna göre daha düşük olduğu saptandı (p=0,0191), diğer B hücre alt tiplerinin birbirinden farklı olmadığı belirlendi. PKMH TNFA gen ekspresyon düzeylerinin CIDP'de sağlıklı kontrol grubuna göre belirgin yüksek olduğu (p=0,0416) görülürken IL6 ve IL10 açısından fark saptanmadı. CIDP'de cilt biyopsilerinde IL6 ve TNFA gen ekspresyon düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna göre farklı olmadığı görüldü. Ayrıca CIDP alt tipleri arasında da sitokin ekspresyon düzeyleri farklı değildi. CIDP hastalarının IENF yoğunluğu değerlerinin her üç bölgede de sağlıklı kontrol grubuna göre belirgin azaldığı (alt bacak, kalça ve ön kol için sırasıyla; p<0,0001, p=0,003 ve p=0,002), atak sonrası geçen zaman ile pozitif (cc=0,494, p=0,044), fonksiyonel özürlülük ile ise ters yönde (cc=-0,563, p=0,019) bağıntı (korelasyon) gösterdiği saptandı. Sonuç: CIDP'de tedaviden bağımsız olarak periferik kanda naif B ve plazma hücre oranının azaldığı, dönüşmüş hafıza B hücre yüzdesinin arttığı görülmektedir. Ayrıca CIDP'de PKMH TNFA gen ekspresyon düzeyleri de belirgin olarak artmıştır ve tüm bu değişikliklerin hastalık patogenezinde rol oynadığı anlaşılmaktadır. Periferik B hücre popülasyonundaki değişikliklerin altında yatan mekanizmaların araştırılması CIDP'de yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine rehberlik edecektir. Ayrıca CIDP takibinde ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde cilt biyopsisinin elverişli bir biyobelirteç olabileceği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik inflamatuvar demiyelinizan polinöropati, B hücresi, sitokin, intraepidermal sinir lifi, cilt biyopsisi