Kronik miyeloid lösemi tedavisinde ruxolitinibin in vitro uygulanması ile meydana gelen moleküler biyolojik değişikliklerin incelenmesi

Kronik miyeloid lösemi hematopoietik kök hücrenin klonal bir hastalığıdır. Philadelphia kromozomu olarak bilinen resiprokal (9;22) trasnslokasyonu sonucu BCR-ABL füzyon proteininin aşırı ifade seviyesi lösemik fenotipin meydana gelmesinden sorumludur. Ruxolitinib, miyelofibroz tedavisine karşı geliştirilen ilk ajandır ve hematopoiez için zorunlu olan çeşitli sitokin ve büyüme faktörlerinin sinyalleşme yolağında bulunan seçici JAK 1 ve 2 inhibitörüdür. Apoptoz ve otofaji sırasıyla tip I ve tip II hücre ölümü olarak da bilinmektedir. Bu iki mekanizma hücrenin uyarılara yanıt veren önemli protein kaskadlarını düzenleyerek hücre yaşamını ya da ölümünü belirler. Kanserlerde çeşitli etken maddelerle apoptotik ve otofajik etkinliğin arttırılması güncel bir terapötik hedeftir. Çalışmamızda K-562 insan kronik miyeloid lösemi hücre hattı ve NCI-BL 2171 insan normal B lenfositleri üzerine güçlü JAK inhibitörü olan ruxolitinibin uygulanması sonucu meydana gelen sitotoksik, apoptotik ve otofajik değişikliklerin, apoptoz, otofaji ve lösemi ilişkili genlerin ifadelerindeki değişikliklerin kontrol grubuyla karşılaştırılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. K-562 ve NCBI-BL 2171 hücrelerinde ruxolitinibin sitotoksik etkisi WST-1 analizi kullanılarak zaman ve doza bağımlı olarak değerlendirilmiştir. Ruxolitinib uygulanan K-562 ve NCIBL 2171 hücrelerinden ve kontrol olarak kullanılan, doz uygulanmayan hücrelerden total RNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. cDNA sentezi için ters transkripsiyon protokolü uygulanmıştır. Ruxolitinibin apoptotik etkisi JC-1 ve Annexin V metotlarıyla belirlenmiş, gen ifadelerindeki değişiklikler RT-qPCR ile değerlendirilmiştir. Ruxolitinibin IC50 dozu (48. saat), K-562 ve NCI-BL 2171 hücreleri için sırasıyla 20µM ve 23,6µM olarak belirlenmiştir. Ruxolitinib hücreler üzerinde apoptotik etkiye neden olmamakla birlikte K-562 ve NCI-BL 2171 hücrelerinde sırasıyla 2,01 ve 1.79 kat otofajiyi indüklemiştir. Ruxolitinibin mTOR, AKT ve STAT gibi otofaji inhibitörlerinin ekspresyon seviyelerini azaltarak hücre ölümünü gerçekleştirdiğini düşünmekteyiz. Kronik miyeloid lösemide BCR-ABL tirozin kinaz inhibitörlerinin kullanımının yarattığı en büyük sorun zamanla direnç ya da ilaca karşı duyarsızlık oluşmasıdır. Ruxolitinibin BCR-ABL tirozin kinazının aşağı-akış yönündeki hedeflerinden JAK/STAT yolağını bloklayarak kronik miyeloid lösemide potansiyel bir tedavi yöntemi olacağı düşünülmekle birlikte otofajiyle ilgili herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Ruxolitinibin moleküler mekanizmaları aydınlatılarak kronik miyeloid lösemi tedavisinde otofaji indüksüyonu aracılığıyla yeni bir bakış açısı oluşturacağını düşünmekteyiz.