Kronik obstruktif akciğer hastalığında bilgisayarlı tomografide amfizem miktarı ve dağılımının kantitatif yöntemlerle değerlendirilmesi ve klinik bulguları ile korelasyonu

Amaç: ÇalıĢmamızda amfizem predominant tip kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) olan hastaların toraks bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiklerinde farklı dansitometrik parametreleri kullanarak solunum fonksiyon testi ile korelasyonunu arasındaki iliĢkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: ÇalıĢmamız retrospektif olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. ÇalıĢmamıza KOAH tanısı olan, toraks BT ve solunum fonksiyon testi (SFT) olup iki tetkik arasında iki aydan az olan hastalar dahil edildi. Tüm hastaların dansitometrik değeleri, antropometrik ölçümleri, periferik venöz kan hücre değerleri, SFT değerleri, sigara alıĢkanlıkları değerlendirildi. Hastaların görüntü verileri DICOM formatında kaydedilip kantitatif ölçümler için 3D Slicer programına aktarıldı. Tüm akciğer, sol akciğer, sağ akciğer ve her bir akciğer üç zona ayrılarak toplamda dokuz segmentte değerlendirildi. Ayrılan zonlarda normal parankim ve amfizem alanların vokselleri kantitatif ölçümler ile düĢük atenüasyonlu alan yüzdesi (%LAA), persentil dansite değeri (PD), ortalama akciğer dansitesi (MLD) olarak ölçülmüĢtür. %LAA metodunda farklı Hounsfield Unit (HU) değerlerinin duyarlılığını belirlemek için - 950 HU, - 925 HU, - 910 HU eĢik değerleri kullanılmıĢtır. PD metodunda farklı eĢik değerlerinin duyarlılığını belirlemek için PD 10 ve PD 15 eĢik değerleri kullanılmıĢtır. Hastaların histogram analizi yapılarak skewness ve kurtosis değerleri ölçülmüĢtür. Kantitatif parametrelerde %LAA, PD, MLD, kurtosis ve skewness değerleri kullanılarak hastanın amfizemin zon ve lob dağılımının SFT üzerine etkisi araĢtırılmıĢtır. AraĢtırma verileri SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiĢtir. Sürekli değiĢkenlerin parametrik özellikleri taĢıyanlarının korelasyonunda Pearson Testi, sürekli değiĢkenlerin parametrik özellikleri taĢımayanlarının korelasyonunda Spearman Testi kullanılmıĢtır. 80 Bulgular: ÇalıĢmaya KOAH tanısı olan 56 hasta dahil edildi. Tüm segmentler değerlendirildiğinde dansitometrik değerlerden LAA% - 910 diğer parametrelere kıyasla zorlu ekspirasyonun birinci saniyesinde atılan volümü (FEV1) ile daha yüksek korelasyon gösteriyordu (p= <0,001, r= - 0,556). Diğer parametrelerin FEV1 ile duyarlılıklarında segmentler arası farklılıklar mevcuttu. LAA% - 910 metodunda, sağ akciğer orta zon segmentinin tutulumunun FEV1 değerini diğer segmentlere kıyasla daha çok etkilemektedir (p= <0,001, r= - 0,569). GOLD 1-2 grubu ile GOLD 3-4 grubu karĢılaĢtırıldığında, tüm parametrelerde ortalama amfizem miktarında anlamlı artıĢ izlendi (p= <0,001). Histogram analizinden elde edilen skewness ve kurtosis değerlerinin FEV1 ile korelasyonunda hiçbir segmentte anlamlı korelasyon izlenmedi. Sosyo - demografik değiĢkenlerden kilo ve vücut kitle indeksi dansitometrik değerler ile kuvvetli ters korelasyon gösterdi (p= <0,001). Sigara ile kuvvetli doğrusal korelasyon bulundu (p= <0,001). YaĢ ile dansitometrik değerler arasında korelasyon bulunmadı. Diğer spirometrik değerlerden FEV1/FVC ve maksimum ekspiryum ortası akım hızı (MEF25 - 75) ile tüm akciğer dansitometrik değerleri kuvvetli korelasyon gösterdi (p= <0,001). PEF ile dansitometrik değerler arasında anlamlı korelasyon izlenmedi. Periferik venöz kan hücre değerleri ile dansitometre korelasyonunda lenfosit% ile LAA% - 950 ve LAA% - 925 metotlarında zayıf korelasyon gösteriyordu (p= 0,044, r= - 0,270). Sonuç: Toraks BT dansitometrik ölçümler amfizem yaygınlığını ve Ģiddetini belirlemede objektif sonuçlar vermektedir. Dansitometrik değerler ile SFT değerleri arasında anlamlı korelasyon mevcuttur. Kantitatif analizlerin amfizem Ģiddetini değerlendirmede ve hastanın mevcut klinik bulgularını öngörmede kullanılabileceğini düĢünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Amfizem, dansitometri, solunum fonksiyon testi