Kronik spontan ürtiker hastalarında omalizumab tedavisinin hastalık şiddeti, hematolojik parametreler ve C-reaktif protein üzerine etkisi

Giriş: Kronik spontan ürtiker (KSÜ), bilinen veya bilinmeyen bir nedenle ortaya çıkan, 6 haftadan uzun süre devam eden, mast hücre aracılı bir hastalıktır. Omalizumab, immünglobulin E'nin yüksek afiniteli IgE reseptörüne (FcεRI) bağlanarak etki gösteren rekombinant humanize monoklonal bir antikor olup yüksek doz H1 antihistaminiklere cevap vermeyen, 12 yaş ve üstü KSÜ'lü hastalarda endikedir. Hastalık şiddetinin değerlendirmesinde sıklıkla yedi günlük ürtiker aktivite skoru (ÜAS7) kullanılmaktadır. Ancak bu puanlama sistemi, hastaların semptomlarını ele aldığı için objektif bir araç değildir. Bu nedenle, hastalık aktivitesini değerlendirmek için farklı biyolojik göstergelere ihtiyaç vardır. Son zamanlarda, nötrofil-lenfosit oranı (NLO), trombosit-lenfosit oranı (TLO), ortalama trombosit hacmi (OTH) ve C-reaktif protein (CRP) gibi bazı belirteçlerin sistemik inflamasyonun değerlendirilmesinde ve takibinde kullanılabileceği ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Biz de bu çalışmada KSÜ'lü hastalarda omalizumab tedavisinin NLO, TLO, OTH, CRP ve ÜAS7 değerleri üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçladık. Yöntem: Ocak 2016 ve Aralık 2018 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Anabilim Dalı polikliniğine başvurup kronik spontan ürtiker tanısı alan, yaşları 18-80 arasında değişen 57 hasta çalışmaya dahil edildi. İlk kez omalizumab tedavisi alan, kronik spontan ürtiker dışında başka herhangi bir hastalığı olmayan, tedavi öncesi ve tedavinin 3.ayında hemogram, CRP ve ÜAS7 değerleri kayıtlı olan hastalar çalışmaya alındı. Hastalık şiddeti ve tedavi yanıtlarını değerlendirmek için ÜAS7 kullanıldı. Bulgular: Hastaların %75,4'ü kadın, %24,6'sı erkek olup yaş ortalaması 36,3 yıldı. Hastaların %87,7'sinin anjioödemi varken, %12,3'ünün yoktu. Hastalık süresi 3 ay ile 120 ay arasında değişmekle birlikte ortalama 59,4 aydı. Çalışmamızda omalizumab tedavisi başlanan kronik spontan ürtiker tanılı hastalarda tedavi öncesine göre tedavinin 3. ayında lökosit (p=0,0021), nötrofil (p=0,00016), trombosit (p=0,0349), CRP (p<0,0001) ve NLO (p=0,00181) değerlerinde anlamlı olarak azalma görüldü. Lenfosit değerlerinde anlamlı bir değişim görülmedi (p=0,7566). Tedavi sonrasında OTH'da anlamlı bir artış izlendi (p=0,00032). TLO değerlerinde tedavi öncesine göre anlamlı bir değişim izlenmedi (p=0,3629). Tedavi öncesinde ÜAS7'ye göre hastaların %75,4 (n=43)'ü şiddetli ürtiker (ÜAS7>28), %24,6 (n=14)'sı orta şiddetli ürtiker (ÜAS7=16-28) olarak değerlendirildi. Tedavi sonrasında, ÜAS7'ye göre hastaların %10,5 (n=6)'i tam kontrol (ÜAS7=0), %43,9 (n=25)'u hafif şiddetli ürtiker (ÜAS7=7-15), %10,5 (n=6)'i şiddetli ürtiker, %8,8 (n=5)'i orta şiddetli ürtiker olarak değerlendirildi. Tedavi sonrasında hastaların %19,3'ünde tedaviye yanıtsızlık izlendi. Sonuç: Bulgularımız yüksek doz antihistaminik tedavisine dirençli orta ve şiddetli KSÜ hastalarında omalizumabın etkinliğini desteklemekle birlikte sadece anti-IgE etkisinin olmadığını, aynı zamanda KSÜ hastalarında inflamasyon ve koagülasyon üzerinde inhibitör etkilerinin de olabileceğini göstermektedir. Ancak omalizumabın hematolojik ve inflamatuar parametreler üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve omalizumaba yanıt oranı ile bu parametreler arasındaki korelasyonu değerlendirmek için ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Kronik spontan ürtiker, Omalizumab, NLO, TLO, OTH, CRP, ÜAS7