Kronik tek taraflı vestibüler hipofonksiyonda görsel uyarı ile yapılan egzersiz tedavisinin etkinliği

Kronik tek taraflı Vestibüler Hipofonksiyonda Görsel Uyarı İle Yapılan Egzersiz Tedavisinin Etkinliği Amaç: Akut dönemi geçirmiş tek taraflı vestibuler hastalıkların neden olduğu vertigo, dizziness ve denge bozukluğu rehabilitasyonunda görsel uyarı ile yapılan egzersiz tedavisinin etkinliğini saptamaktır. Hastalar ve Yöntem: Prospektif, randomize ve kontrollü olarak planlanan çalışmamıza, Kronik tek taraflı Vestibüler Hipofonksiyon tanılı 100 hasta dahil edildi. Hastalar iki gruba randomize edildi. Her grup haftada 5 gün, 2 ay boyunca vestibüler rehabilitasyon egzersizleri tedavisini aldı. Birinci gruba sadece ev egzersizleri verildi. İkinci gruba ev egzersiz programına ek olarak, haftada 2 kez toplam 16 seans görsel uyarı (sanal gerçeklik) ile yapılan egzersiz programı uygulanarak takip edildi. Hastalar tedavi öncesi (TÖ), tedavi sonrası 2.ay ve tedavi sonrası 3.ay kontrolünde baş dönme şiddeti-VAS (Vizüel Analog Skala) ile, baş dönme sıklığı atak sıklık ile, fonksiyonellik TUG testi ve Berg denge ölçeği ile, postürel dayanıklılık Romberg testi ile, yaşam kalitesi Dizziness Handicap Inventory anketi ile değerlendirildi. Bulgular: VAS ile değerlendirilen baş dönme şiddeti değerlerinde TS 2.ay ve TS 3.ay kontrolünde her iki grupta da istatistiksel açıdan çok ileri düzeyde anlamlı azalma saptandı (p<0,001). Gruplar arası karşılaştırmada VAS ile değerlendirilen baş dönme şiddetinde sanal gerçeklik grubunda ev egzersiz grubuna göre anlamlı fark saptandı (p<0,001). DHI, TUG, Berg denge testi, atak sıklık ve günlük sıklık değerlerinde hem TS 2.ay, hem de TS 3.ay kontrolünde her iki grupta da istatistiksel açıdan anlamlı iyileşme gözlendi (p<0,001). Gruplar arasında ise atak sıklık ve günlük sıklık değerlerinde sanal gerçeklik grubunda ev egzersiz grubuna göre anlamlı iyileşme göstediği saptandı (p<0,001). Sonuç: Tek taraflı kronik vestibüler hipofonksiyon tanısı almış hastalarda sanal gerçeklik ile yapılan rehabilitasyonun habituasyon egzersizleri ile karşılaştırdığımız çalışmamızda hem baş dönmenin şiddeti, hem de fonksiyonellik açısından iki grupta da anlamlı iyileşmeler saptadık. Ancak sanal gerçeklik grubu baş dönmenin şiddeti ve sıklığını değerlendirdiğimiz parametrelerde daha iyi sonuçlar vermiştir. Çalışmamızın sonucunda egzersizin, tek taraflı kronik vestibüler hipofonksiyon rehabilitasyonunda önemi ortaya konarken sanal gerçeklik tedavisnin eklenmesi rehabilitasyonun etkinliğini arttırdığı saptanmıştır. Ancak bu konuda yapılacak daha uzun takipli çalışmlara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Kronik tek taraflı Vestibüler Hipofonksiyonda, görsel uyarı (sanal gerçeklik), Dizziness Handicap Invertory.