Kronik viral hepatitlere bağlı hepatik fibrozda ve sirozda hepatik stellate hücre aktivasyonu ve yeni damar oluşumunun değerlendirilmesi

Amaç: Hepatik stellate hücre (HSC) aktivasyonunun belirteci olan alfa-Smooth Muscle Actin (a-SMA) ekpresyonunun viral hepatitlere bağlı değişik fibrosiz evrelerinde ve sirozda değerlendirilmesi. Yine neoanjiogenezisin, fibrozisde ve karaciğer sirozunda damar endotelinin Faktör 8 ile boyanarak ve Chalkley metodunda mikrodamarların sayılması ile değerlendirilmesi ve portal hipertansiyonun gelişmesindeki rolünün araştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Hastanemizde kronik viral hepatit nedeniyle tedavi öncesi karaciğer biyopsisi yapılmış olan 80 hasta ve karaciğer sirozu nedeniyle nakil yapılmış olan 40 hastanın çıkarılan karaciğer dokusu çalışmaya alındı. Fibrosiz ve nekroinflamatuvar aktivite için modifiye HAİ indeksi kullanıldı. Fibrosiz 0-1 grubu için 40 örnek, fibrosiz 2-3-4 için 40 örnek ve siroz için de 40 örnek alındı. Parafine gömülü örnekler SMA antikoru (1: 100), Faktör 8 (1: 50) immunhistokimyasal boyasıyla boyanmıştır. Mikro damar sayımı için Chalkley Eyepiece Graticule mikroskop ataçmanı ile 3 ayrı alanda damar sayılıp ortalaması alınmıştır.Sonuçlar: Gruplar arasındaki fibroz septada SMA boyanmasına bakıldığında belirgin farklılık sağlandı (p<0,001). Fibrozis 0-1 grubu ve fibrozis 2-3-4 grubu karşılaştırıldığında anlamlı olarak fibrosiz 2-3-4 grubunda daha yüksekti (p=0,007). Fibrozis 0-1 grubu ve siroz grubu karşılaştırıldığında anlamlı şekilde siroz grubunda daha yüksekti (p<0,001). Fibrozis 2-3-4 grubu ve siroz grubu karşılaştırıldığında siroz grubunda daha yüksekti (p<0,001). Gruplar arasında neoanjiogeneziz düzeyine bakıldığında belirgin farklılık olduğu görüldü (p<0,001). Siroz grubunda neoanjiogeneziz belirgin şekilde diğer gruplardan fazlaydı.Tartışma: Sonuç olarak hepatik neoanjiogenez ve fibrosiz gelişiminin birbiriyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bizde çalışmamızda HSC aktivasyonunun ve yeni damar oluşumunun hastalık evresi arttıkça arttığını saptadık ve bu iki sürecin birbiriyle ilişkili olduğunu gösterdik. Bu yüzden VEGF veya HSC aktivasyonu engelleyecek ajanların araştırılması kronik karaciğer hastalıklarının ilerlemesini engelleyebilir. Bunun için ileri başka araştırmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Hepatik Fibroz, Viral Hepatit, Hepatik Stellate Hücre, Anjiogenezis