Kırsal ve kentsel alandaki çocukların beslenme davranışları ve kilo durumunu etkileyen faktörler

Amaç: Kırsal ve kentsel alanda yaşayan çocukların beslenme davranışları ve kilo durumlarını etkileyen etmenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma karşılaştırmalı, tanımlayıcı, kesitsel tiptedir. Araştırmanın örneklemini İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı kentsel alandan iki, kırsal alandan yedi ilkokul oluşturmuştur. Veriler, Şubat 2017 –Nisan 2017 tarihleri arasında bu okullarda okuyan öğrenci (n=500) ve velilerinden sosyo-demografik soru formu, ebeveyn yemek zamanı davranışları ölçeği, çocuklarda yeme davranış anketi, çocuk beslenme davranış ölçeği ve antropometrik ölçümler ile belirlenmiştir. Veriler, tanımlayıcı istatistikler ki-kare testi, student- t testi ve çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Kırsal alanda % 18, kentsel alanda %14.5 oranında şişman çocuk bulunmuştur. Kentsel alandaki çocukların kırsal alandaki çocuklara göre daha sağlıklı beslenme davranışı sergiledikleri belirlenmiştir. Kırsal alanda ebeveynler ödül kullanma, olumlu ikna, özel yemekler ve atıştırma modeli yemek zamanı davranışlarını, kentsel alandaki ebeveynler ise yemek konusunda ısrar, hayvansal yağ azaltma ve atıştırma miktarı yemek zamanı davranışlarını istatistiksel olarak daha anlamlı sergiledikleri belirlenmiştir (p<0.000). Kırsal alandaki çocuklar gıda hevesliliği, içme tutkusu ve yemek seçiciliği yeme davranışlarını kentsel alandaki çocuklara göre istatistiksel olarak daha anlamlı sergiledikleri görülmüştür (p<0.000). Çocukların beslenme davranışlarını; atıştırma miktarı, gıda hevesliliği, gıdadan keyif alma, yemek seçiciliği, cinsiyet ve yaşanılan bölge olarak belirlenmiştir. Çocukların Beden Kitle İndeksi'ni yaşanılan bölge, ödül kullanma, hayvansal yağ azaltma, gıda hevesliliği, gıdadan keyif alma, yavaş yeme, yemek seçiciliği gibi faktörlerin etkilediği görülmüştür. Sonuç: Çocuklarda beslenme davranışlarını geliştirmeyi amaçlayan programlarda "ebeveyn yemek zamanı davranışları", "çocuk yeme davranışlarını" geliştiren uygulamalara ağırlık verilmesi, çocukluk obezitesini önlemeye ve tedaviye yönelik programlarda kırsal alanda yaşayan çocukların öncelikli olarak ele alınması önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: Çocukluk obezitesi, ebeveyn yemek zamanı davranışları, çocuk beslenme davranışı, çocuk yeme davranışı.