Kısa boyluluğu etkileyen genetik faktörlerin incelenmesi

1. ÖZETKısa boy, genetik ve çevre faktörlerinin kontrolü altında olup genel populasyonun %2-3'ünü etkilemektedir. Short Stature Homeobox Gene (SHOX) , X ve Y kromozomlarınınkısa kollarının psödootozomal bölgelerinde yer almakta ve X inaktivasyonuna maruzkalmamaktadır. Gendeki delesyonlar veya mutasyonların, insanlarda görülen TurnerSendromu (TS), İdiopatik Boy Kısalığı (İKB) ve Leri-Weill Diskondrosteozu (LWD)'naneden olduğu gösterilmiştir. Çalışmada İKB'li bireylerde, SHOX geninin tam delesyonlarınınFISH yöntemi ve ekzon 2'de yer alan LWD hastalarında tespit edilmiş Y35X ve İKB'de tespitedilmiş A-337G mutasyonlarının ise moleküler genetik yöntemle taranması amaçlanmıştır.Bu çalışmada, İdiopatik Kısa Boy (İKB)'a sahip olduğu belirlenen 61 birey incelendi.Standart sitogenetik tekniklerle vakaların normal karyotipe sahip oldukları gösterildi. Vakagrubundan en kısa boya sahip olan 8 birey seçilerek FISH tekniği ile SHOX genleri kontroledildi. Vakaların tümü için ekzon 2, PCR metoduyla çoğaltıldı ve Y35X ile A-337Gmutasyonlarını tespit etmek için Rsa I ve Alu I enzimleri kullanıldı.İdiopatik kısa boylu 61 bireyde, konvansiyonel sitogenetik, moleküler sitogenetik vemoleküler genetik incelemeler sonucunda herhangi bir anormalliğe rastlanmadı.İdiopatik kısa boylu bireylerde, konvansiyonel sitogenetik ve moleküler sitogenetiktekniklerin yanısıra moleküler genetik tekniklerin de kapsamlı bir biçimde çalışılması oldukçaönemlidir. Çalışma, SHOX geninde yapılacak mutasyon taramalarında özellikle SSCP veyaDNA dizileme gibi gendeki tüm mutasyonları ortaya koyacak yöntemlerin kullanılmasınındaha uygun olacağını göstermektedir. Kısa boy ile birliktelik gösteren veya birliktelikgösterdiği düşünülen hastalıklara karşın alınacak tedbirlerde ve kısa boylu bireylerin yaşamkalitesinin artırılmasında, SHOX geni ve büyüme ile ilgili diğer genlerin araştırılması yolgösterici olacaktır.Anahtar kelimeler: İdiopatik kısa boy, SHOX, interfaz-FISH, Y35X, A-337G