Kısıtlı su olanaklarının keçilerde sıcaklık düzenleme mekanizması (termoregülasyon) ve davranış üzerine etkileri

Araştırma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Süt Keçiciliği tesislerinde toplam 20 baş Balcalı genotipinden dişi çepiç üzerinde yürütülmüştür. Bu amaçla Haziran ayında 20 baş Balcalı çepiç canlı ağırlık ortalamaları eşit olacak şekilde seçilerek sıcaklık zorlanımının maksimum düzeyde olduğu Temmuz ayında araştırma başlatılmıştır. Denemeye 30 gün boyunca devam edilmiştir. Seçilen 5 baş çepiç kontrol grubunu diğer 15 baş çepiç ise muamele grubunu oluşturmuştur. Kontrol grubu çepiçler normal besleme ve manejman düzeninde devam ederken muamele gruplarına normal rasyona ilaveten tüketilen kuru madde oranı dikkate alınarak değişen miktarlarda su verilmiştir. Buna bağlı olarak muamele gruplarına günlük 2 lt., 3 lt. ve 4 lt. su verilerek yem tüketimi, fizyolojik adaptasyon ve biyokimyasal kan parametreleri ile beslenme ve su tüketimi davranışları takip edilmiştir. Ayrıca canlı ağırlıkları da takip edilerek su kısıtlamasının etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Elde edilen bulgular ve analiz sonuçları incelendiğinde kısıtlı su uygulamasının muamele grupları arasında istatistiki olarak önemli farklılıklara neden olduğu tespit edilmiştir. Hayvanların tükettiği su miktarı azaldıkça yem tüketimi ve canlı ağırlıkta gerileme meydana gelmektedir (p<0.01). Hayvanların rektal ve deri sıcaklıklarında yükselme meydana gelirken, solunum sayısı ve nabız hızında azalma tespit edilmiştir (p<0.01). Su miktarındaki azalmayla birlikte kan glukoz, kolesterol, üre, kreatinin, sodyum ve ADH düzeylerinde artış meydana gelirken, kan potasyum seviyesinde azalma olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Hayvanların ruminasyon ve yürüme davranışında kısıtlı su uygulamasıyla birlikte düşüş yaşanırken; ayakta durma ve dinlenme davranışlarında hem frekans hem süre olarak artış gözlemlenmiştir (p<0.01).