The influence of culture and context on conflict management preferences of academics in higher education institutions

Bu çalışma, akademisyenlerin çatışma yönetimi süreci tercihlerinin değer, ilişki, yapısal, menfaat ve veri çatışmaları gibi beş farklı çatışma senaryosunda nasıl değiştiğini ve bu tercihlerin katılımcıların Yatay Bireycilik, Dikey Bireycilik, Yatay Kolektivizm ve Dikey Kolektivizm gibi kültürel değerleriyle nasıl ilişkili olduğunu incelemektedir Bu şekilde araştırmanın akademisyenlerin yaşadığı çatışmaların yönetimine ve yükseköğretim kurumlarında etkin ve verimli çatışma yönetimi sistemlerinin tasarımına ve geliştirilmesine katkıda bulunması amaçlanmıştır. Katılımcılar Türkiye'nin 79 farklı kentinden 199 üniversitede çalışan ve belirgin kolektivist eğilimleri olan 1925 (1017 kadın ve 902 erkek) akademisyendir. Çalışmada çevrimiçi bir anket aracılığıyla öncelikle akademisyenlerin kültürel değerleri toplanmıştır. Akademisyenler daha sonra, on farklı çatışma yönetimi sürecinin her birinin, senaryolarda verilen beş farklı çatışma tipinin yönetiminde ne derece uygun olduğunu belirlemişlerdir. Sonuçlar, yatay kolektivizmin, müzakere, dönüştürücü arabuluculuk, akran arabuluculuk, değerlendirici arabuluculuk, menfaat-temelli arabuluculuk ve ombuds gibi menfaat-temelli süreçlerin ortalam puanlarıyla pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Öte yandan, dikey bireycilik puanlarıyla, hak-temelli tahkim, mahkeme, kurum içine şikayet ve kurum dışına şikayet gibi süreçlerin ortalama puanları arasında da pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Ombuds ve tahkim, süreçlerinin ortalama puanlarının ise birden fazla kültür boyutuyla ilişkili oldukları ve bu yönüyle karma süreçler olarak değerlendirilebilecekleri görülmüştür. Çalışmada, çatışma senaryosunun değişmesiyle süreçlerin uygunluğuna verilen puanların önemli ölçüde değiştiği de gözlenmiştir. Çatışma yönetimi süreçlerinin ortalama puanları, çatışma türüne göre belli bir eğilim takip etmektedir. Dava ve dış şikayet puanlarındaki değişim benzer bir eğilime sahiptir. Benzer şekilde, dönüştürücü arabuluculuk, müzakere, akran arabuluculuk ve değerlendirici arabuluculuk puanlarının anlaşmazlık çeşidine bağlı olarak değişimleri de benzer bir eğilime shaiptir. Ancak, menfaat-temelli ve hak temelli süreçlerdeki değişimin birbirlerinden farklı olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada dönüştürücü arabuluculuk, senaryolarda verilen tüm çatışmaların yönetimi için en uygun süreç olarak ortaya çıktmıştır. İkinci en uygun yöntem de akran arabuluculuğu olmuştur. Öte yandan, dış şikayet ve dava yoluyla anlaşmazlıkların çözümü için verilen puanlar çok düşüktür çıkmıştır. Bu da bu süreçlerin akademisyenler tarafından senaryolarda verilen kişilerarası çatışmaların yönetiminde etkili yöntemler olarak algılanmadığına işaret etmektedir.