Künt multitravmalı hastalarda mortalite üzerinde etkili faktörler

47 6. ÖZET Multiple ınjuriye bağlı ölümler hala ana bir halk sağlığı konusu olup etkisini azaltmak için olan çabalar çok önemlidir. Multitravmalı hastalarda vakaların büyük kısmında (%30'dan fazla ) ciddi organ komplikasyonlan olur ki buda yüksek morbidite ve bazı vakalarda ölüme neden olur. Çalışmada Aralık 2002 ile Kasım 2003 arasında Güneydoğu Anadolu bölgesinde damdan düşme, araç içi ve araç dışı trafik kazası nedeniyle Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servisinde tedavi edilen 1419 hastaya ait veri geriye dönük olarak analiz edildi ve ardışık olarak çalışmaya alındı. Trafik kazaları, yüksekten düşmeler ve darp kunt multitravmanın ana nedenleridir. Bölgemizde üniversite hastanesi acil servisine özellikle yaz aylarında daha yoğun olmak üzere çeşitli nedenlerle ( yüksekten düşme, araç içi ve araç dışı trafik kazası ) kunt multitravmaya maruz kalan hastalar başvurmakta ve bu hastaların önemli bir kısmının prognozu mortal veya morbid seyretmektedir. Bu hastalarda mortalite üzerinde birçok faktör etkili olmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda kunt multitravmalı hastalarda mortalite üzerine etkilerinin olabileceğini düşündüğümüz yaş, cinsiyet, başvuru zamanı, olaym oluş şekli, başvuru anında derin (ciddi) anemi varlığı, ciddi kafa hasan varlığı, ciddi toraks hasan varlığı, ciddi batın içi solid organ hasan varlığı ve travma skorlamalanm ( glasgow koma skoru, injury severity skoru, ve revize travma skoru,) araştırmayı amaçladık. Çalışmaya alman 1419 hastanın 956 (%67.3)'sı erkek, 463 (%32.7)'ü kadmdı. Multitravmaya maruz kalan 1419 hastanın 111 'i (%7.82) ex oldu. Ortalama yaş ex grubunda 27,5+2,3 (1-92), sağ kalan grupta ise 20,6+0,5 (1-90) idi. Olgular geliş aylarına göre değerlendirildiğinde hastaların çoğu yaz aylarında gelmişti. Ünivariete istatiksel analizler neticesinde mortalite üzerinde anlamlı etkisinin olduğunu tesbit ettiğimiz: 55 yaş ve üstünde olma (x2=23.67, PO.01), araç dışı trafik kazasına (kişiye araç çarpması) maruz kalma (x2=12,99, P<0,01), başvuru anında derin aneminin (x2=76.23, PO.01), ciddi kafa hasarının (x2=319.46, PO.01), toraks hasarının (x2=39.26, PO.01) ve batın içi solid organ yaralanmasının olması (£2=93.80, PO.01), pelvis ve/veya femur kırığının olması (^=11.72, P=0.01)., düşük GKS (t=48.27, PO.01) ve RTS skorlarının varlığım (t=50.45, PO.01) logistic regression (Backward Wald) metodunu kullanarak multivariete analizle değerlendirdik.48 Ciddi toralcs hasarının varlığı (OR=0.51, CI=0.013±0.194, P<0,01), ciddi batın içi solid organ yaralanmasının varlığı (OR=0.1845 CM).054±0.619, P<0505), 55 yaş ve üstünde olma (OR- 0.043, CI=0.013±0.144, P<0,01), düşük GKS skoru (OR=0.696, CI=0.574±0.844P<0,01) ve düşük RTS skoru (OR=0.337, CI=0.211±0.538, P<0,01) kunt multitravmalı hastalarda mortalite üzerinde etkili faktörler olarak bulundu.