Kur'ân'da atıf yapılan meslekler

Toplumsal bir varlık olan insan, hayatını sürdürebilmek ve hedeflerine ulaşabilmek için çalışmak zorundadır. Her birey, içinde yaşadığı toplumun ihtiyaçları ve şahsi kabiliyetlerine göre kendine uygun bir meslek seçer ve çalışır. Bu durum, şahsiyet ispatının vazgeçilmez bir yolu olmanın yanı sıra toplum hayatı ve düzeni için de bir zorunluluktur. Meslek; kişinin dünyada yaşamak ve geçinmek için tutunduğu ve yol edindiği, belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş manasına gelir. Her ne kadar zamanın ve ihtiyaçların değişmesiyle şekil değiştirmiş olsa da meslekler, ilk insandan bu yana var olagelmiş ve nesilden nesile aktarılmıştır. Allah'ın kullarına son hitabı olan Kur'an, insanlık için en mükemmel dini ikame etmiş, Müslümanların tesis edeceği bir medeniyete öncülük etmiş, bu itibarla hayatın gerçekleriyle ilgilenmiş ve insana çalışmayı emrederek yeryüzünün imarına sevk etmiştir. Peygamberler ve geçmiş milletlerden haberler içeren kıssalarda, hüküm bildiren, Allah'ın tevhit ve azametini ispat eden ayetlerde hayatın parçası olan birçok mesleğe işaret edildiğini müşahede etmekte ve bunun hikmetinin, insanlığın dikkatini celbetmek olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışmada meslek ve yakın anlamdaki terimler tanımlanmış, gerek sosyolojik gerek semavi dinler açısından çalışmanın ve meslek sahibi olmanın önemi vurgulanmıştır. Mesleklerin tarihi süreci içerisinde meslek sahibi peygamberler ve Hz. Muhammed'in meslekleri, cahiliye dönemi ve asrısaadetteki mesleki hayat incelenmiş, Sahabe'nin ileri gelenlerinin meslekleri anılmış, mesleklerde meydana gelen değişikliklere dikkat çekilmiştir. Son olarak Kur'ân'da atıf yapılan meslekler belirtilerek bunlar içerisinden tarım, hayvancılık/çobanlık, avcılık, dalgıçlık ve denizcilik ayrıntılı bir şekilde ele alınmış, bu mesleklerle ilgili ayetler ve tefsirleri incelenmiştir. Sonuç itibariyle Kur'ân'ın, anlatmak istediği hakikatleri insana sunarken, onun aşina olduğu hayatın içindeki olguları kullandığı, bu sayede ilgisini canlı tuttuğu görülmekte, bu yönünü göz ardı etmeden onu okumak ve incelemek gerektiği anlaşılmış olmaktadır.