Kur'ân kaynaklı tasavvuf kavramları

Tarikatların teşekkülü öncesi dönemde tasavvuf klasiklerinde yer alan kavramlar ve bu kavramların istidlâl edildiği âyetlerden hareketle mutasavvıflarca Kur'ân kaynaklı olarak takdim edilen tasavvuf kavramlarını ele alan bu çalışma "Giriş" bölümü ile birlikte üç bölümden oluşmaktadır. "Giriş" bölümünde araştırmanın konusu, amacı, kapsamı, yöntemi, kaynakları ve kavramsal çerçeve ele alındıktan sonra tarikatlar öncesi dönemde teşekkül eden tasavvuf kavramlarından genel olarak bahsedilmektedir. Ayrıca bu bölümde, çalışmada esas alınan tasavvuf klasiklerinde yer alan kavramlar Kur'ân ile istidlâli bakımından tablolar halinde ele alınmıştır. İkinci bölümde Kur'ân'da zâhir anlamı ile yer alan kavramlar üzerinde durulmuştur. Bu kavramlar da farklı türevleriyle Kur'ân'da yer alanlar ve almayanlar olarak iki başlık altında değerlendirilmiştir. Daha sonra konularına göre tasnif edilerek müfessirlerin yorumları doğrultusunda Kur'ân'ın zâhir anlamına uygunluğu açısından irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise âyetlerin işârî anlamlarından istidlâl edilen tasavvuf kavramlarına yer verilmiştir. Bu kavramlar da Kur'ân'da yer alma şekli ve konuları açısından gruplandırılarak ele alınmıştır. Çalışmamız neticesinde tasavvuf klasiklerinde yer alan 311 kavramın 143 tanesinin âyetlerle istidlâl edilerek sunulmuş olduğu anlaşılmıştır. Bu kavramlar için kaynak gösterilen âyetler incelendiğinde, kavramların yarıya yakınının âyetlerin zâhir anlamları ile uyum içerisinde istidlâl edilmiş olduğu, diğer kısmının ise ancak işârî teviller neticesinde söz konusu kavramlar ile irtibatlandırıldığı görülmüştür. Buradan hareketle kavramların, kaynak gösterilen âyetlerin zâhir anlamlarına yahut işârî tevillerine dayandırılması açısından iki ayrı bölümde sunulması tercih edilmiştir. Anahtar kelimeler: Kur'ân, tasavvuf kavramları, ıstılah, işârî yorum.