Küresel iklim krizinin enflasyon ve büyümeye etkileri: Türkiye örneği

Bu tez çalışmasının temel amacı, iklim değişikliğinin önemli bir yansıması olan kuraklığın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Özellikle kuraklığın ekonomik büyüme (GSYİH) ve enflasyon üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkileri araştırılmıştır. Çalışmada 1987–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış, kuraklık düzeyi SPEI (Standardized Precipitation Evapotranspiration Index) ile ölçülmüştür. Ekonometrik analiz yöntemi olarak Otoregresif Dağıtılmış Gecikmeler (ARDL) modeli tercih edilmiştir. Bu model ile değişkenler arasındaki hem kısa dönem dinamik ilişkiler hem de uzun dönem eşbütünleşme ilişkileri ortaya konmuştur. Yapılan analizler sonucunda, uzun dönemde enflasyonun ekonomik büyüme üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme açısından kritik önem taşıdığını göstermektedir. Kuraklık değişkeninin büyüme üzerindeki etkisi uzun dönemde anlamlı bulunmamış, ancak enflasyon modeli çerçevesinde kısa vadede kuraklığın TÜFE üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, hata düzeltme modellerinin sonuçları, kısa vadede meydana gelen dengesizliklerin uzun vadede dengeye dönebildiğini göstermiştir. Sonuç olarak, iklimsel faktörlerin özellikle fiyatlar genel düzeyi üzerinde kısa dönemli etkiler yaratabildiği ve enflasyon ile büyüme arasındaki ilişkinin yapısal bir özellik taşıdığı ortaya konmuştur. Bu bulgular, iklim değişkenlerinin makroekonomik karar süreçlerine dahil edilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Çalışma, sürdürülebilir büyüme ve fiyat istikrarı hedeflerinin iklim politikalarıyla uyum içinde ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır.